header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Bad- en zwemcultuur

Uit Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken

Inleiding

Bron: Regionaal Archief Nijmegen

Zwemdemonstratie van de Arbeiderssportvereniging in Sportfondsenbad Oost, 1939.

Op de slotdag van de vierdaagse van 2013 is het Sportfondsenbad Nijmegen-Oost voor het laatst open geweest. Met het vertrek van de laatste zwemmers eindigde de bewogen geschiedenis van dit zwembad aan de van Beethovenstraat na een staat van dienst van ruim 76 jaar. De opvolger, het Erica Terpstra Sportfondsenbad, staat al te pronken aan de Kwakkenbergweg. Op 12 augustus 2013 ging dit gloednieuwe zwembad voor het publiek open. Het afscheid van het oude bad en de opening van het nieuwe zwembad waren een mooie aanleiding om een duik te nemen in de bad- en zwemcultuur van Nijmegen in de afgelopen 2000 jaar.

Samenstelling: Henk Rullmann, in samenwerking met Pierre Hopman.

51e canonvenster

Canonlogoklein.jpg
De Canon van Nijmegen vertelt in 50 vensters de belangrijkste verhalen over de geschiedenis van Nijmegen. Omdat daarmee niet de hele geschiedenis is beschreven, biedt het Canonkabinet de mogelijkheid om een 51ste venster toe te voegen. Lees verder...

Iedere presentatie krijgt een blijvende plek in het Digitale Huis. Lijst met toegevoegde vensters:


Achtergrond: bad- en zwemcultuur in vroege tijden

8000 jaar oude tekening van zwemmers in de grotten van Wadi Sura, Egypte
Tegenwoordig vinden wij baden en zwemmen vanzelfsprekend, maar daar is in het verleden nogal wisselend over gedacht. Veel kinderen leren nu al vroeg zwemmen, want ‘jong geleerd is oud gedaan’ en ‘als je kunt zwemmen verleer je het niet meer’. En zwemmen geeft plezier, is sportief, houdt je fit en – niet onbelangrijk – wie kan zwemmen heeft minder kans om te verdrinken. Zwemmen vraagt zeker enige kennis en techniek. Maar ‘zwemmen’, op wat voor manier dan ook, zal de mens in waterrijke gebieden altijd al gekund en gedaan hebben. De oudst bekende prehistorische afbeeldingen van zwemmers zijn grottekeningen van 8000 jaar geleden, gevonden op een nu heel droge plek midden in de woestijn in het uiterste zuidwesten van Egypte.

Bekend is dat bij oude ontwikkelde volken als de Egyptenaren, Assyriërs, Grieken en Romeinen het zwemmen in hoog aanzien stond. Zwemmen was bij de Egyptenaren een koninklijke sport. De prinsen aan het hof kregen les van speciale zwemmeesters. De gebruikelijke slag was crawl, althans iets dat daarop leek. De Assyriërs trainden hun militairen in zwemmen, zowel boven als onder water. Er zijn tekeningen gevonden van onderwaterzwemmers die gebruikmaaktenvan opgeblazen zakken die ze onder hun borst hielden. Bij de Grieken stond het zwemmen hoogaangeschreven. Onder de gewone bevolking was het gemeengoed, bij de elite een vereiste. Zonder bewijs van zwemvaardigheid mocht men zelfs geen openbaar ambt bekleden. En over mensen die niet al te slim waren zeiden de Grieken: ‘Hij kan noch lezen, noch zwemmen’. Maar zwemmen was geen onderdeel van de oude Olympische spelen in Griekenland. De Grieken namen ook graag een bad: een hete lucht-, stoom- of warmwaterbad om lichaam en geest te ontspannen.

Voor de Romeinen was zwemmen eveneens heel belangrijk. Wie in het leger zat moest met bepakking op de rug kunnen zwemmen. Er bestonden dan ook militaire zwemscholen. Nog belangrijker was de Romeinse badcultuur. De Romeinen bouwden zeer luxe ingerichte openbare badhuizen – de thermen – die gelegenheid boden om koude, lauwwarme en warme baden of stoombaden te nemen. Verder kon men er zwemmen, balspelen en een massage ondergaan. Door de Romeinse veroveringen verspreidde deze badcultuur zich over grote delen van het Romeinse Rijk. Resten van Romeinse baden zijn overal te vinden, onder andere in Nijmegen.

Specifieke onderwerpen

Op deze pagina staat meer informatie over de algemene geschiedenis. Specifieke onderwerpen zijn in de volgende artikelen opgenomen:



KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden