header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Bierbrouwerij Bergzicht

Uit Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Algemene gegevens
Naam : Bierbrouwerij Bergzicht
Andere naam (namen):
  • Bierbrouwerij Bergzigt

Bestaansperiode: 1814 - 1920
Rechtsvorm:
Voorganger(s):

Opvolger(s):

Hoger orgaan:

Archief
Het archief van deze organisatie is in beheer bij het Regionaal Archief Nijmegen. De toegang met de beschrijving van de stukken is bereikbaar via deze link:
Icoon archief.png
Naar beschrijving archief

Algemene context

In de negentiende eeuw werd de biermarkt in de regio Nijmegen gedomineerd door de Heumense brouwerij Bergzigt. In 1914 brak de Eerste Wereldoorlog uit. De schaarste aan grondstoffen bracht veel brouwerijen in moeilijkheden. Bovendien was er een nieuw, concurrerend bier op de markt gekomen: pils. Voor de bereiding daarvan is andere apparatuur nodig, die voor de meeste brouwerijen een te grote investering vergde. Vooral 1920 was een rampjaar voor het Nederlandse bier: bijna 150 brouwerijen, waaronder Bergzigt, moesten hun deuren sluiten.
1900 verdween de laatste Bemmelse brouwerij, C. Rijssenbeck. In 1915 legde brouwerij W.J. Rijnders uit Lent het loodje. In 1935 dooft het licht voor de Beuningsche Bierbrouwerij en Brouwerij De Pas in Wijchen. De paters van Alverna hadden hun Brouwerij Het Slot, alleen bestemd voor intern gebruik, die in 1959 de deuren sloot. Daarmee was in het hele Rijk van Nijmegen geen brouwerij meer over.
In 1983 bouwde amateurbrouwer Herm Hegger op de oude plaats van Bergzicht een nieuwe brouwerij met de naam ‘Raaf’. Brouwerij Raaf moest in 1995 haar deuren sluiten. Sinds 1995 is landgoed Bergzicht in handen van de familie Kruissen, die de oude bierbrouwerij ombouwde tot een locatie voor feestelijke bijeenkomsten. In de voormalige kuiperij werd in 2009 de nieuwe bierbrouwerij ‘Graaf van Heumen’ geopend.

Geschiedenis

In 1814 richtte Johannes van den Broek Bierbrouwerij Bergzigt (later Bergzicht) te Heumen op. In 1842 nam zijn zoon Franciscus Wilhelmus (roepnaam Frans) de brouwerij over en bouwde deze uit tot de grootste en modernste brouwerij van Gelderland. Het bier werd in heel Nederland gedronken en werd zelfs geëxporteerd naar Hong Kong en Java. Het bekendste bier van de brouwerij was het zogenaamde ‘Nieuw Licht’, dat zeker al rond 1848 gebrouwen werd. In 1868 plaatste het bedrijf een eerste stoommachine. De meeste brouwerijen in Nederland zouden pas aan het begin van de twintigste eeuw overschakelen op stoomkracht. Behalve bierbrouwer was Frans ook burgemeester van Heumen (1855-1879).
en met 1892 floreerde de brouwerij. Eigenaar was inmiddels Albertus Adrianus Joannes, die uiterlijk 1874 (inv. nr. (48)) naast zijn vader in de zaak was gekomen. Op dat moment had hij zes werknemers in dienst. Vanwege een algemene malaise ging ging de brouwerij achteruit. Het aantal werknemers nam af. Begin twintigste eeuw lag de productie zelfs nagenoeg stil. Net als zijn vader was Albertus burgemeester van Heumen (1879-1910).
1911 trad herstel op. Eigenares was Maria Theresia Dorothea Haffmans, weduwe van Albertus. Tijdens de Eerste Wereldoorlog leidden blokkades en beslagleggingen tot een ernstig gebrek aan grond- en brandstoffen. Het brouwen werd stilgelegd, de ketels en pompen werden gesloopt en de gebouwen kwamen leeg te staan. In 1920 sloot de brouwerij haar deuren.

Taken en activiteiten

Brouwen en verkopen van verschillende soorten bier

Locatie

-:Heumen Rijksweg 232

Bronnen

  • Inv. nr. (44)
  • A. Altink, Jan J. Luden en Heumen. Vreemde en gewone vogels in een voormalige heerlijkheid. Zaltbommel 1988
  • [Herm Hegger], ‘Brouwerij-Museum Raaf. Museum met een schuimkraag in Nijmeegs Katern: Nieuwsbrief voor de geschiedenis van stad en streek, 2 (1988) nr. 2, p. 5-8
  • Paul van der Heiden, De Biergeschiedenis van Nijmegen. Volksdrank met rijk verleden, in ‘De Blik. De Blad van de Stad Nijmegen’, geraadpleegd op de website www.noviomagus.nl.
  • Website Landgoed Bergzicht-De Raaf: www.bergzicht-deraaf.nl.

Verantwoording

Inleiding van de toegang op het archief door Robert Spanings. (2013)



KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden