header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

De Frans-Nederlandse vrede (1678)

Uit Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Bovenstaand fragment van de Feltmankaart toont, rood omcirkeld, het Hof van Egmond aan de Burchtstraat, verblijfplaats van de Franse ambassadeurs. Hier werd op 11 augustus 1677 de Frans-Nederlandse vrede ondertekend.
Penning uit 1678 van de Nederlandse medailleur Jacob van Dishoecke gedenkt de door Frankrijk en de Republiek der Verenigde Nederlanden gesloten vrede. Op de voorzijde van de penning is Nijmegen, bezien vanuit Lent, afgebeeld. Onderaan is een aantal personen, wellicht ambassadeurs, te zien van wie twee elkaar de hand schudden. Bovenaan is het Nijmeegse stadswapen afgebeeld met een banderol, die het opschrift ‘FIRMATA NEOMAGI PAX 1678’, ‘Vrede gesloten te Nijmegen, 1678’ draagt.
De keerzijde van de door Jacob van Dishoecke vervaardigde penning laat de godin van de vrede zien. In haar rechterhand draagt zij een slang, die symbool staat voor de eeuwigheid. In haar linkerhand heeft ze een palmtak, symbool van de vrede. De godin van de vrede wordt omringd door een achttal wapenschilden, waaronder die van Frankrijk en de Republiek. Prominent in het midden is het stadswapen van Nijmegen afgebeeld.

In de winter van 1677-1678 lagen de vredesonderhandelingen vrijwel stil. De diplomaten hielden zich vooral bezig met feesten.[1] Buiten de Nijmeegse stadsmuren woedde intussen de oorlog voort. Op 10 januari 1678 sloten de Republiek der Verenigde Nederlanden en Engeland een offensief verbond tegen Frankrijk, dat op zijn beurt veel gebied veroverde in de Spaanse Nederlanden (het huidige België). Desondanks kwam Lodewijk XIV op 15 april 1678 met concrete voorstellen die tot een vrede zouden kunnen leiden.[2] De Spaanse bondgenoot van de Republiek zou veel van de door de Fransen in de Zuidelijke Nederlanden veroverde steden terugkrijgen, terwijl Maastricht weer in handen zou komen van de Republiek. Het Franse aanbod zou echter slechts gelden tot 10 mei 1678. In tegenstelling tot haar bondgenoten - die de door de Fransen gestelde termijn van 10 mei 1678 te kort vonden - was de Republiek bereid om het Franse aanbod te accepteren.[3] Toch vertrok de Nederlandse ambassadeur Van Beverningk pas op 29 mei naar Gent om daar met Lodewijk XIV over een afzonderlijke Frans-Nederlandse vrede te praten. De bondgenoten van de Republiek maakten groot misbaar over de toenadering tussen Frankrijk en de Republiek. Alleen Spanje wilde de Franse voorstellen van 15 april accepteren al moest er in Spaanse ogen nog wel worden onderhandeld over de ontruiming van de door Frankrijk bezette steden. Op 8 augustus 1678 gaf Lodewijk XIV ten slotte te kennen dat hij bereid was om na ondertekening van het vredesverdrag de veroverde steden onmiddellijk te laten ontruimen.[4] Op 11 augustus werd de Frans-Nederlands vrede gesloten. Als plaats van ondertekening kozen de Franse en Nederlandse ambassadeurs voor het huis van de Engelse bemiddelaar Temple, de Engelsen waren tijdens de vredesonderhandelingen immers de bemiddelende partij. Temple, gehuld in een nachthemd en slaapmuts gaf echter te kennen dat hij ziek was en bovendien het vredesverdrag niet wilde ondertekenen aangezien de Engelse koning alleen een alle strijdende partijen omvattende vrede wilde. Uiteindelijk besloten d’Estrades en Van Beverningk het vredesverdrag ten huize van eerstgenoemde, in het Hof van Egmond aan de Burchtstraat, te ondertekenen. Om elf uur ’s avonds verschenen hier de Nederlandse ambassadeurs en vond de ondertekening van het vredesverdrag plaats.[5]

Voetnoten

  1. J.A.M. van ‘t Hooft, ‘Nijmegen en de vredesonderhandelingen’, in: Numaga: tijdschrift gewijd aan heden en verleden van Nijmegen en omgeving 25 (1978), p. 126.
  2. J.A.M. van ’t Hooft, Nijmegen en de vredesonderhandelingen: 1676-1679, Nijmegen z.j., p. 61-62.
  3. P. Sliepenbeek, De Vrede van Nijmegen, Nijmegen 1978, p. 12-13.
  4. P. van der Heijden, ‘1672-1702 Centrum van Europa’, in: De 20 dagen van Nijmegen 8 (2006), p. 179-181.
  5. H. D. J. van Schevichaven, Penschetsen uit Nijmegen’s verleden, deel 1, Nijmegen 1898, p. 213 en Van ‘t Hooft, ‘Nijmegen en de vredesonderhandelingen’, p. 128-129.

Bronnen

Onderzoek naar locaties m.b.t de Vrede van Nijmegen door Nick van Kleef in opdracht van het Regionaal Archief Nijmegen. Zie ook de startpagina over de Vrede van Nijmegen


Locatie in google-maps (nieuw venster)

51° 50' 48", 5° 52' 0"

KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
WEBLOG
Nieuws en achtergronden uit de praktijk
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden