header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Demobilisatiecomité Nijmegen

Uit Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Algemene gegevens
Naam : Demobilisatiecomité Nijmegen
Andere naam (namen):

Bestaansperiode: 1947 - 1951
Rechtsvorm: Overheid
Voorganger(s):

Opvolger(s):

Hoger orgaan:

Archief
Het archief van deze organisatie is in beheer bij het Regionaal Archief Nijmegen. De toegang met de beschrijving van de stukken is bereikbaar via deze link:
Icoon archief.png
Naar beschrijving archief

Algemene context

Na het uitroepen van de Republiek Indonesië in augustus 1945 brak de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog uit. Nederland besloot militair in te grijpen en demobiliseerde in 1948 het grootste deel van de militairen van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL), ook al duurde de strijd in Nederlands-Indië voort. Om voor het grote aantal teruggekeerde militairen en oorlogsvrijwilligers een goede opname in de burgermaatschappij te regelen, installeerde minister-president Beel in september 1947 de Nationale Demobilisatieraad. Deze raad verzocht Nijmegen op 15 november om hiervoor op lokaal niveau voorzieningen te treffen. Per 1 juli 1951 beëindigde de Nationale Demobilisatieraad haar werkzaamheden.

Geschiedenis

Het Demobilisatiecomité Nijmegen werd op 15 december 1947 door de burgemeester geïnstalleerd. Omdat het comité geen eigen kantoor ter beschikking kreeg, was het secretariaat bij de secretaris thuis gevestigd. Eind 1950 werd het Gewestelijk Arbeidsbureau het correspondentieadres. Bestuursvergaderingen hield het comité meestal in het stadhuis en soms bij een van de vertegenwoordigde organisaties.

Binnen enkele weken na de oprichting van het comité werden vier commissies gevormd.

De commissie die zich op de huisvesting van de militairen en oorlogsvrijwilligers richtte, had de moeilijke taak om de vele honderden gedemobiliseerden te helpen bij het vinden van woonruimte in Nijmegen, waar de woningnood als gevolg van oorlogsverwoestingen nog erg groot was. De gedachte was dat als de commissies Ontvangst, Beroepsadvies en Huisvesting hun werk goed zouden doen, de commissie Sociale nazorg minder of geen werk te doen zou hebben.

Tot en met 1950 zorgde het comité ervoor dat de meesten van de ongeveer 500 oorlogsvrijwilligers en 1500 dienstplichtigen die naar Nijmegen terugkeerden hun plaats in de maatschappij hervonden. In 1951 was het werk van het comité grotendeels volbracht. De laatste algemene vergadering vond plaats op 7 november van dat jaar.

Taken en activiteiten

Het coördineren van de zorg voor een goede opname van uit Nederlands-Indië teruggekeerde militairen en oorlogsvrijwilligers in de burgermaatschappij. De coördinatie was gericht op vier onderdelen, waarvoor vier commissies werden ingesteld:

  • I. Ontvangst: onder andere het organiseren van herdenkingen en het verkrijgen van aandacht in de pers.
  • II. Beroepsadvies: het begeleiden naar werk of opleiding.
  • II. Huisvesting.
  • IV. Sociale nazorg: bijvoorbeeld aangaande aanpassingsmoeilijkheden of fysieke of psychische invaliditeit.

Organisatie

Het comité had een voorzitter, een secretaris en (bij aanvang) 33 leden, afkomstig uit diverse hoeken van de samenleving, waaronder gemeentelijke en rijksinstellingen, beroepsorganisaties en onderwijsinstellingen. Elk van de vier commissies had een voorzitter.

Locatie

1948-1950:Nijmegen Jozef Israëlsstraat 66 locatie in googlemaps

1950-1951:Nijmegen Ridderstraat 25 locatie in googlemaps

Verantwoording

Inleiding van de toegang op het archief door Hylke Roodenburg. (2018)



KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden