header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Dukenburg

Uit Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Algemene gegevens locatie
Naam locatie : Dukenburg
Plaatsnaam : Nijmegen
Straatnaam :


Kasteel[bewerken]

De naam Dukenburg stamt af van het gelijknamige landgoed en het in de veertiende eeuw gebouwde kasteel Dukenburg, dat waarschijnlijk in de 17e eeuw is gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw die er niet kwam. Oude naamvormen zijn Duckenbourg, Duckenburg en Dukkenburg. De franse historicus Jacques Auguste de Thou gebruikte in 1604 in "Historiae sui temporis" de latijnse naam Dukenborgum. De Nijmeegse dichter Hans Kasper Arkstee beschreef het in Nijmegen, de oude hoofdstad der Batavieren: in dichtmaat beschreven (1733) als "een plaats (...) wier schoonheên hart en oog ontvonken".

Het kasteel stond waar nu de 55e straat in het tegenwoordige Lankforst ligt. Het nu bestaande Huize Dukenburg aan de 51e straat is een gemeentelijk monument. Oorspronkelijk was het een restant van een in 1730 gebouwde oranjerie, die door Willem van Schuylenburg werd verbouwd tot woonhuis. In een oranjerie werden in de winter subtropische planten bewaard. Huize Dukenburg is tegenwoordig een horecagelegenheid.

Stadsuitbreiding[bewerken]

In de jaren 60 bereikte de bebouwing van Nijmegen het Maas-Waalkanaal. De woningnood was echter niet geweken en de bevolking van de stad bleef stijgen, zodat duizenden extra woningen nodig waren. De gemeente besloot in 1963 de Ooijpolder met 17.000 woningen vol te bouwen, maar deze plannen stuitten op felle protesten wegens de grote natuurwaarde van het gebied. Ook het Rijk wilde dit natuurgebied niet opofferen en gaf geen toestemming. Daarom stak Nijmegen het Maas-Waalkanaal over en bouwde de grote stadsdelen Dukenburg en Lindenholt. De stedenbouwkundige A. Olivier ontwierp Dukenburg, dat een woonstad in het groen werd. In 1969 werd het Ooypolderplan definitief opgegeven.

In aanbouw[bewerken]

Na de bouwvakvakantie van 1966 begon de bouw van 10.000 woningen in het stadsdeel Dukenburg met de wijk Aldenhof, waar zich op 27 februari 1967 de eerste bewoners vestigden. Daarna volgden Meijhorst, Malvert en Lankforst. In de jaren zeventig kwamen nog Weezenhof, Tolhuis en Zwanenveld. Lange tijd waren er weinig of geen voorzieningen, zoals winkels en scholen en wijkgebouwen. Daarvoor moesten de bewoners nog lange tijd naar Hatert. De wijken van Dukenburg zijn genoemd naar boerderijen die er vroeger stonden of naar een veldnaam, namen van akkers, weiden, bossen, etc. in vroegere tijden en naar bewoners van het kasteel. Inventarisnummer 2662 in het Nieuw Secretarie Archief Nijmegen, raadsvergadering van 30 november 1966, vermeldt: “In zuidelijke richting krijgt men dan Lankforst en Malvert als oude veldnamen (…) en in westelijke richting Weezenhof naar de aldaar gelegen hofstede…’ In de map van M. van Son (zie onder Bronnen) is ‘de Lankforst, den Lanckforst of Lanckhorst), waar ooit het kasteel stond, vermeld onder 2092– 5, 2097–19, 2097–20.

Bronnen[bewerken]

  • B. Gunterman, Historische atlas van Nijmegen. 2000 jaar ruimtelijke ontwikkeling in kaart gebracht, Amsterdam 2003, p. 70-71.
  • De Twintig dagen van Nijmegen no. 19, 27 februari 1967: Eerste huissleutels Dukenburg.
  • N. Muller en B. Needham, Het plannen en bouwen van Dukenburg en Lindenholt in Nijmegen in: Nijmeegse planologische cahiers, no. 12, Nijmegen 1984.
  • M.A.F.T. van Son, Namen van percelen en stadsdelen uit het protocol van bezwaar van het Schependom van Nijmegen (bron: Oud Rechterlijk Archief Nijmegen inv.nrs. 2092-2103), Nijmegen 1970.
  • Regionaal Archief Nijmegen, Nieuw Secretarie Archief Nijmegen, Organisme, inv.nr. 2662.
  • Dukenburg op Wikipedia
  • Lankforst op Wikipedia
  • Huize Duckenburg op Noviomagus.nl
  • Stedenbouwkundige geschiedenis van Nijmegen op Noviomagus.nl


KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden