header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Gedenkplaat moeder Karl Marx

Uit Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Algemene gegevens locatie
Naam locatie : Gedenkplaats moeder Karl Marx
Plaatsnaam : Nijmegen
Straatnaam : Grotestraat


Op 21 november 1984 werd aan de voorgevel van een nieuwbouwwoning in de Grotestraat een gedenkplaat aangebracht. Hier zou het huis van Henriette Presburg, de moeder van Karl Marx, gestaan hebben. Onderzoek in 1989 toonde echter aan dat het huis van de familie Presburg enkele huizen verderop gezocht moest worden. De gedenkplaat hangt nu op de juiste plaats.

Het initiatief voor de plaatsing van de gedenksteen werd genomen in de tijd dat het werk van Marx, honderd jaar na zijn overlijden in 1883, internationaal werd herdacht. De link tussen Marx en Nijmegen is een magere. De moeder van Karl was Nijmeegse van geboorte. Zij trouwde in 1814 in Nijmegen met de advocaat Heinrich Marx. Na hun huwelijk vestigden zij zich in diens woonplaats Trier, waar Karl in 1818 geboren werd. Karls broer Hermann werd in Nijmegen geboren. Karl was geen gemakkelijke zoon: “Zoals ook haar man werd Henriette Marx-Presburg geplaagd door de zorg dat haar zoon Karl al vroegtijdig zijn radicaal-revolutionaire ideeën ten toon spreidde. Zo moest zij aanzien hoe zijn naam tot schrik van de Europese regeringen werd, hoe hij het vuur van de oproer aanwakkerde, hoe hij van land tot land gejaagd werd, als een balling achtervolgd, gevreesd en vaak uitgehongerd. Zelfs met de gedachte dat hij een groot denker was en als een van de machtigste en origineelste denkers van zijn tijd erkend werd, vond zij geen genoegen voor de pijn en het leed dat zij hierdoor te dragen kreeg”, aldus een van zijn biografen, die concludeert: “Het was de ironie van het leven dat hij de hoop van duizenden mensen wekte, terwijl hij daardoor zijn moeder ongelukkig maakte.”

Bronnen[bewerken]

  • Regionaal Archief Nijmegen, Wetenschappelijke correspondentie, inv.nr. 591-090 (1983)
  • W. van Oosten, ‘Henriette Presburg’, in Numaga LI(2004), p. 99-100.


KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden