header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Gemeentelijke Hogere Burger School (HBS) Nijmegen

Uit Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Algemene gegevens
Naam : Gemeentelijke Hogere Burger School (HBS) Nijmegen
Andere naam (namen):
  • Gemeentelijke HBS

Bestaansperiode: 1865 - 1968
Rechtsvorm:
Voorganger(s):

Opvolger(s):

Hoger orgaan:

Archief
Het archief van deze organisatie is in beheer bij het Regionaal Archief Nijmegen. De toegang met de beschrijving van de stukken is bereikbaar via deze link:
Icoon archief.png
Naar beschrijving archief

Algemene context

In 1863 kwam de eerste wet voor middelbaar onderwijs tot stand. Bij raadsbesluit van 17 februari 1865 werd een verordening voor de middelbare scholen te Nijmegen vastgesteld. Er kwam een hbs met een driejarige cursus en een burgeravondschool.

Geschiedenis

In 1881 telde de Burgeravondschool 26 leerlingen en 10 leraren, de hbs telde 58 leerlingen en 14 leraren. De hbs had inmiddels al jaren een vijfjarige cursus, immers al in 1867 werd besloten gevolg te geven aan de wens van de commissie van toezicht om de driejarige hbs uit te breiden. Tussen 1880 en 1895 maakte de hbs een stormachtige groei door. Die toename, gevoegd bij de toch al slechte huisvesting, waarover de commissie van toezicht jaar na jaar klaagde, deed de gemeenteraad in 1896 besluiten tot nieuwbouw voor de hbs.

Hbs voor meisjes

Tijdens de Eerste Wereldoorlog gingen er stemmen op ook een meisjes-hbs op te richten. De raad besloot de beslissing uit te stellen tot in 'betere tijden', tot na de oorlog. De hbs was in 1918 uitgegroeid tot een school met 210 leerlingen, van wie 70 meisjes. Uiteindelijk besloot de raad op 30 december 1919 tot oprichting van een hbs voor meisjes. Ruim een jaar later, op 13 december 1920, viel in de raad het besluit de bouw van de school met een jaar uit te stellen. Op 1 september 1922 opende de hbs voor meisjes haar poorten. De personele bezetting van het gymnasium, van de hbs en de hbs voor meisjes schommelde bij alle typen rond de twintig personen. Veel van de leraren kwamen op de personeelslijsten van de verschillende scholen voor.

Hbs-a en hbs-b

In 1924 werd de bestaande hbs met haar sterke wis- en natuurkundige component omgedoopt in hbs-b en werd als opvolger van de Handelsschool de hbs-a ingevoerd, waar de nadruk lag op economische vakken en moderne talen. De splitsing tussen a en b vond plaats na het derde leerjaar. In Nijmegen werd pas in 1937 een hbs-a opgericht ter vervanging van de Middelbare en Hogere Handelsschool.

Opheffing

Het aantal leerlingen op scholen voor openbaar voortgezet hoger en middelbaar onderwijs (vhmo) steeg na 1945, maar niet het aantal scholen. Tot 1968 had de gemeente Nijmegen dezelfde instellingen voor dit type onderwijs als vóór de oorlog: het Stedelijk gymnasium, de Gemeentelijke hbs-a, de Gemeentelijke hbs-b, de Gemeentelijke hbs voor meisjes en de mms. Per 1 augustus 1968 trad de Wet op het Voortgezet Onderwijs in werking, die leidde tot de opheffing van de hbs, hbs en ulo.

Locatie

1865-1968: Nijmegen

Bronnen

  • Gemeenteverslagen 1896, 1918, 1922, 1922.
  • Gruppelaar, L., 'Lokaal bestuur en gemeentelijke overheid te Nijmegen, 1851-1919', Gemeentearchief Nijmegen, 1994.
  • Gruppelaar, L., 'Lokaal bestuur en gemeentelijke overheid te Nijmegen, 1919-1945', Gemeentearchief Nijmegen, 1995.
  • 'Het onderwijs in Nijmegen. Rapport van de sociaal-economische afdeling van de dienst Publieke Werken en Volkshuisvesting te Nijmegen in samenwerking met het Economisch Technologisch Instituut voor Gelderland te Arnhem', Nijmegen, 1950, p. 25-31.
  • Nabuurs, N., 'Lokaal bestuur en gemeentelijke overheid te Nijmegen, 1945-1984', Gemeentearchief Nijmegen, 1996.
  • 'Structuuronderzoek Nijmegen 1956-1962 deel 1, samengesteld door de Dienst Publieke Werken en Volkshuisvesting der gemeente Nijmegen', 1963, p. 69.

Verantwoording



KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden