header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Gertrudiskapel, Gertrudis ofwel St.Geertruide

Uit Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken

De oudste parochiekerk in Nijmegen stond op het terrein van de keizerlijke palts aan het Valkhof. Zij werd eind zevende eeuw gebouwd. De kerk was gewijd aan de Heilige Gertrudis. Gertrudis van Nijvel werd geboren in 628 als dochter van de hofmeier Pippijn van Landen en de heilige Iduberga. Zij trad in 640 in het klooster dat haar moeder in Nijvel had gesticht en was hier vele jaren abdis. Niet lang na haar dood in 659 werd zij heilig verklaard. De Gertrudiskerk werd midden dertiende eeuw afgebroken omdat ze de uitbreiding van de burcht in de weg stond. Een nieuwe kerk, de Sint Stevenskerk, verrees op de nog vrijwel onbebouwde Hundisburg en werd in 1273 door Albertus de Grote ingewijd. Een deel van het oude kerkhof bleef bestaan en stond bekend als het ‘Oude Kerkhof’.

Halverwege de vijftiende eeuw werd op het restant van het ‘Oude Kerkhof’ een kapel gebouwd die –net als vele andere kerkhofkapellen- aan Gertrudis werd gewijd. De kapel was bestemd voor de bevolking die buiten de Burchtpoort woonde. De Gertrudiskapel werd in 1579 afgebroken, omdat zij de versterking van de stadswallen belemmerde. Toen eind negentiende eeuw de wallen werden gesloopt kwamen delen van de kapelmuren te voorschijn in de noordoostelijke hoek van het Kelfkensbos, in de buurt van de Belvedère. Tijdens het archeologisch onderzoek dat aan de bouw van Museum Het Valkhof voorafging, werd de pastorie van de oude parochiekerk zichtbaar. De St. Geertruidestraat, tussen de Dominicanenstraat en de Van Nispenstraat, houdt nu nog de herinnering levend aan de beschermheilige van Nijmegens eerste parochiekerk, de voorloper van de St. Stevenskerk.

St.Geertruidekapel, restant buitenmuur met steunberen

Bronnen[bewerken]

Regionaal Archief Nijmegen, Wetenschappelijke correspondentie, inv.nr. 559-010h (ca. 1985).


KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden