header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Koitenbrouwer, Gaert

Uit Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Algemene gegevens persoon
Volledige naam : Koitenbouwer (Kuytenbrouwer), Gaert
Geboortejaar:
Overlijdensjaar: 1560
Beroep : meubelmaker, houtsnijder, stadskistenmaker of stadstimmerman


Herkomst[bewerken]

Gaert Koitenbrouwer (of Kuytenbrouwer), naar zijn Westfaalse geboorteplaats meestal Gaert van Dulcken genoemd, was een zestiende-eeuwse meubelmaker/houtsnijder. Hij was eind vijftiende eeuw in Dülcken geboren, was getrouwd met Berta, weduwe van Cornelis Vleishouwer. Hij had een stiefzoon, Johannes of Hans Gruter (Vleishouwer), die bij hem in de leer was voor timmerman of kistenmaker. Hans Gruter verhuisde later naar Breslau (nu Wrocklaw). In 1564 werd Gruter burger van deze Poolse stad.

Klussen aan en in het stadhuis[bewerken]

Koitenbrouwer werd in 1543 burger van de stad Nijmegen. Hier overleed hij ook in 1560. Hij is vooral bekend als bouwer van de zogenoemde Schepenbank in de voorzaal van het stadhuis uit 1554-1555. Op p. 117 van Het Stadhuis van Nijmegen staat een overzicht van personeel, werktijden en kosten van de bouw van de schepenbank door Van Dulcken, drie tot zes arbeiders (knechten) en een leerjongen, waarschijnlijk zijn stiefzoon Hans Gruter.[1]

Koitenbrouwer is ook de maker van de veertig vensters en de hoofddeur in de voorzaal van het stadhuis, met meesterlijk snijwerk in het bovenste gedeelte van de deur(gemaakt in 1554). De met snijwerk en spreuken versierde kap van de schoorsteen in de secretarie is waarschijnlijk ook een werkstuk van deze meester.

Andere opdrachten[bewerken]

Naast zijn werk in het stadhuis voerde Koitenbrouwer veel kleinere opdrachten uit voor het stadsbestuur, zoals een stedelijk publicatiebord in 1553. En vermoedelijk kan het tochtportaal aan de noordwestzijde van de St. Stevenskerk, samengesteld uit de overblijfselen van de vroegere koorstoelen van de kanunniken, ook aan hem worden toegeschreven.

In 1560, kort voor zijn overlijden, vervaardigde hij de stedelijke archiefkast 'De Blok', waarin de stadsprivileges, charters en andere belangrijke stukken werden bewaard. Dit meubel, een massieve eikenhouten kast zonder enige versiering, wekte nog steeds bewondering door zijn solide uitvoering en praktische inrichting. De Schepenbank en De Blok zijn tijdens de strijd om Nijmegen in september 1944 tijdens de brand in het stadhuis verloren gegaan.

Afbeeldingen[bewerken]

Voetnoten[bewerken]

  1. G.T.M. Lemmens, Het Stadhuis van Nijmegen, Nijmegen 1982, p. 117. Het overzicht is samengesteld uit inventarisnummer 722, f. 69-72 uit de Stadsrekeningen over 1554 en 1555.

Bronnen[bewerken]

  • Regionaal Archief Nijmegen, Wetenschappelijke correspondentie, inv.nr. 596-31 (z.j.)
  • P. Begheyn, ‘Gaert Kuytenbrouwer (Van Dulcken)’, in Numaga LIII(2006), p. 89-90.


KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden