header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Nijmeegsch Vrijwilligerskorps

Uit Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Algemene gegevens
Naam : Nijmeegsch Vrijwilligerskorps
Andere naam (namen):
  • Weerbaarheids-vereeniging Nijmeegsch Vrijwilligercorps
  • N.V.K

Bestaansperiode: 1900 - 1942
Rechtsvorm: Vereniging
Voorganger(s):

Opvolger(s):

Hoger orgaan:

Archief
Het archief van deze organisatie is in beheer bij het Regionaal Archief Nijmegen. De toegang met de beschrijving van de stukken is bereikbaar via deze link:
Icoon archief.png
Naar beschrijving archief

Algemene context

In oktober 1899 brak in Zuidelijk Afrika de Tweede Boerenoorlog uit. Na een bloedige guerrilla-oorlog van ruim twee jaar zou het Britse Rijk de Zuid-Afrikaansche Republiek en Oranje Vrijstaat in 1902 veroveren op de Nederlandstalige Boeren. De aanvallen van de Britten leidden in Nederland tot een grote schok. Enkele vaderlandslievende mannen richtten op 13 januari 1900 de vereniging Volksweerbaarheid op, met als doel ‘het Nederlandsche volk uit zijne zorgelooze en gevaarlijke rust op te wekken, het geschokt zelfvertrouwen te herstellen, den ouden krachtigen geest te doen herleven en ’s lands weerbaarheid te verhoogen’. Binnen en rond de vereniging werden schiet-, scherm- en gymnastiekverenigingen en weerbaarheidskorpsen opgezet.

De vereniging bouwde snel een netwerk van plaatselijke afdelingen op. Tijdens de oprichtingsbijeenkomst van de afdeling Nijmegen op 8 juni 1900 riep kapitein J.P. Schoenmaker op tot de vorming van een vrijwilligerskorps. In de volgende maanden zamelde de afdeling geld in om uniformen voor het korps te kunnen aanschaffen. Een aantal oudgedienden uit het leger had zich al aangemeld als instructeur en leidinggevende. Omdat het bestuur van de Volksweerbaarheid niet óók het bestuur kon vormen van het vrijwilligerskorps werd voor het korps een apart comité opgezet.

Geschiedenis

Tijdens een algemene vergadering op 16 juli 1900 werd het Nijmeegsch Vrijwilligerskorps opgericht. Eenieder (mannen en vrouwen) kon zich inschrijven als lid. De statuten werden op 15 november 1900 bij Koninklijk Besluit (no. 43) goedgekeurd. De vereniging telde op dat moment ongeveer 185 leden, voornamelijk ‘jongelieden uit den werkenden stand’. Voor de huur van oefenterreinen en het gebruik en de opslag van materiaal zoals trommels, geweren, patronen en uniformen sprak de vereniging bij gebrek aan eigen middelen de gemeente, de Staatsspoorwegen, het ministerie van Oorlog en het Koninklijk Huis aan. Veel materiaal kreeg het korps in bruikleen of geschonken.

De leden hielden wekelijks schietoefeningen en deden mee aan wedstrijden waarbij het korps in de beginjaren veel prijzen won. Het muziekkorps trad regelmatig op in Nijmegen, soms in combinatie met demonstraties van de afdeling gymnastiek.

De animo voor toetreding tot het korps was lager dan de vereniging verwachtte. Al vanaf het jaar van oprichting daalde het aantal leden gestaag: van 170 in 1901 naar 87 eind 1906 en 66 in 1909. Kort na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog sloot het korps zich aan bij de afdeling Nijmegen van de Vrijwillige Landstorm. Alleen de afdelingen gymnastiek en het muziekkorps, dat zich in 1910 had afgescheiden, bleven als Nijmeegsch Vrijwilligerskorps voortbestaan. Het muziekkorps trad nog tot in het begin van de jaren veertig op. Over een officiële opheffing is geen informatie gevonden, maar na de Tweede Wereldoorlog werd het korps niet meer voortgezet.

Voorzitters van het bestuur: J.A. van Otterloo (1900-1904), J.J. de Blécourt (1904-1910), A. de Willigen (1910-1916) en F. Cochius (1916-1918).

Taken en activiteiten

Een bruikbare wapenmacht vormen, die het leger in tijd van gevaar kan steunen. Dit doel bereikte de vereniging door 'het aanleeren van exercities en veldoefeningen van de Infanterie, zoomede door schietoefeningen'. De afdeling wielrijders kreeg oefening in terreinleer en verkenning.

Organisatie

De vereniging had een bestuur van zeven leden, onder wie vier commissarissen. Kapitein-Het vrijwilligerskorps bestond uit twee compagnieën en daarnaast een afdeling wielrijders en een muziekkorps. Elke compagnie, geleid door een kapitein-commandant, was verdeeld in twee pelotons, elk peloton in twee secties en elke sectie in twee escouades.

Locatie

-: Nijmegen

Bronnen

  • De Gelderlander 1900-1942

Verantwoording

Inleiding van de toegang op het archief door Hylke Roodenburg. (2016)



KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden