header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Oude stad, Nieuwe verhalen

Uit Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken

Oude stad, Nieuwe verhalen[bewerken]

Verhalenproject voor het basisonderwijs[bewerken]

Aanleiding

Is het kroonjaar 2016 waarin heel veel momenten worden gevierd. Zo bestaat de Bibliotheek 100 jaar. Ooit begonnen als Openbare Leeszaal, zorgt de Bibliotheek al jaren voor verhalen op de plank. Het onderhavige project Oude Stad - Nieuwe Verhalen laat leerlingen van de basisschool op zoek gaan naar nieuwe verhalen over de oude stad. Initiatief Oude stad – Nieuwe verhalen is een initiatief van het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis i.s.m. René van Hoften, publicist van Nijmeegse historische verhalen. Samengewerkt wordt met de OBGZ (bieb) en het RAN (Regionaal Archief Nijmegen, verhalenbank).


Leerdoelen

- Scholieren laten kennismaken met geschiedenis door middel van mondelinge overlevering. - Scholieren laten kennismaken met de eigen wijk als onderzoeksgebied voor geschiedenis - Scholieren laten kennismaken met interviewtechnieken - Scholieren leren verhalen op te schrijven - Scholieren in teamverband een eindproduct laten maken - Scholieren een presentatie laten verzorgen over hun vondsten


Doelgroepen

Basisschoolleerlingen uit de bovenbouw van een viertal basisscholen uit vier historische Nijmeegse wijken n.l.: - Het Waterkwartier - De Bottendaal - Nijmegen-Oost/Altrade - De Benedenstad


Onderdelen van het project

• Gastles: Amateur-historicus en Nijmeegse verhalenkenner René van Hoften komt in de klas vertellen over de geschiedenis van de eigen wijk. Aan de hand van plaatjes vertelt René over het leven van vroeger in deze wijken. Hiermee krijgen de leerlingen een idee wat met oude verhalen over de wijk wordt bedoeld. Ook legt hij kort uit hoe je iemand moet interviewen.

• Opdracht: leerlingen gaan dichtbij school op zoek naar verhalen over vroeger in de wijk, bijvoorbeeld via internet of door het interviewen van hun ouders, grootouders, buren etc. Thema’s voor de verhalen kunnen zijn: beroepen, school, de wijk, de oorlog etc. Samen geven de verhalen een beeld van hoe het vroeger in de stad was.

• Presentatieopdracht: leerlingen zoeken zelf een vorm om deze verhalen te presenteren: filmpje, verhaal op papier dat voorgelezen wordt of posterpresentatie (ppp). Presentaties Presentaties op school met een afsluitende totaalpresentatie in de Bieb Marienburg/Huis van de Nijmeegse Geschiedenis.


Tijdsbeslag

Voor leerlingen: - Lezing plus opdracht/begeleiding 2 uur per klas. - Uitwerking huiswerk, buitenschools 4 uur : taken 2 interviews, tekst uittypen 1 A-4, foto’s maken/zoeken, poster maken met computer (PPP). - Presenteren in school en Bieb Marienburg 2 x 1 uur. -


Belangstelling?

Neem contact op met Anne Wevers / Huis van de Nijmeegse Geschiedenis via 024-3299485 of a.wevers@nijmegen.nl


Stadsgeschiedenis van Nijmegen[bewerken]

Vier historische wijken onder de loep: Waterkwartier, Bottendaal, Nijmegen-Oost, Benedenstad

Door René van Hoften

Tekst wordt nog aangepast voor basisschoolleerlingen


Presentatie 1 : Het Waterkwartier vanuit de Hezelpoort.

Het Waterkwartier ligt aan de Waal en in een voormalig buitengebied waar doortrekkende en bestormende legers flink konden huishouden , waar de legendarische herberg Batavia lag, en waar een van de 2 belangrijke industriewijken zich ontplooide. De Honig, de Vasim, de Nyma, wie kent ze niet. Daarnaast groeide er vanaf 1910 het typische straatleven van een arbeiderswijkcultuur . De teloorgang van de maakindustrie gaf veel ruimte voor nieuwbouwwoningen en de import van nieuwe buurtgenoten. De ontwikkeling van het Honigterrein heeft er een van de culturele hotspots van Nijmegen van gemaakt.


Hezelpoort met stoomtram richting Dreumel.jpg

Afbeelding : de Hezelpoort met stoomtram richting Dreumel 1920


Presentatie 2 : De Bottendaal vanuit de Molenpoort.

De Bottendaal gelegen tussen Graafseweg en de St..Annastraat was de tweede Nijmeegse industriewijk : de Dobbelmann-zeepfabriek, Thieme drukkerij/uitgeverij, de Automatic Screw Works ( ASW) en vele kleine fabriekjes. Daarom heen ontvouwde zich een woonwijk voor de betere middenstand met herenhuizen aan de Burghardt van den Bergstraat, en de Vondelstraat en de Zeeheldenbuurt voor het spoorwegpersoneel. Sinds de jaren zeventig een politiek actieve studentenwijk, waar werd geijverd voor een betere woonomgeving. De grootschalige industrie is verdwenen en vervangen door nogal wat dienstverlenende zzp-ers en het Thiemepark voor recreatie en culturele activiteiten.


Kaart Nijmegen in vogelvlucht 1920.jpg

Afbeelding : Nijmegen in vogelvlucht 1920 met vooraan de Bottendaal.


Presentatie 3 : Nijmegen- Oost vanuit de Hertogpoort.

Nijmegen-Oost is niet een echt afgebakende wijk. Grof gezegd gaat het om het gebied tussen de Berg en Dalseweg en de Groesbeekseweg. Een kaal gebied dat als het Molenveld in het verleden werd gebruikt als militair exercitieterrein. Na de afbraak van de stadswallen werd dit gebied gepland als woongebied voor de ‘betere’ Nijmegenaren. Het is ook de kazernewijk geworden, tevens de locatie waar de vierdaagse haar wortels heeft en die daarnaast ook als kunstenaars- en schrijversbuurt bekend is geworden. In de wijk deed zich de katholieke emancipatie met al haar kerken en kloosters het sterkst voelen. De Nijmeegse schoenenindustrie vond er haar domicilie. Een geliefde woonwijk waar het Oud Burger Gasthuis zich heeft gevestigd.


Berg en Dalseweg bij molen de Goede Hoop.jpeg

Afbeelding : Berg en Dalseweg bij molen de Goede Hoop, richting centrum, 1850.


Presentatie 4 : De Benedenstad.

Hier ligt de bakermat, de ziel, het hart van het oude Nimwegen. Het Nijmeegse stadsdialect werd hier geboren en hier ontstond door de dichte opeenhoping van huizen en bewoners een heel eigen stadscultuur, met straatmuzikanten, baronnen en bedelaars, kaajsjouwers, visvrouwen, schippers, stoomboten en de veerpont naar lent. Cafe’s , logementen, bordelen, een echt stadskasteel en diverse koloniale kazernes resulteerden in een vroegstedelijke dynamiek. Na de afbraak van de wallen in 1877 vertrok een groot deel van de bewoners naar de bovenstad en deed verkrotting haar werk. Pas na 1980 kwam daar een nieuwe woonwijk tot bloei. In de Benedenstad liggen de roots van het Nijmegengevoel zoals dat door zangers als Graodus van Nimwegen en Wim Janssen is bezongen.

Waalhaven met ijs.jpg

KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden