header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Slaapklok of Boevenklok

Uit Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken

De klok van de St. Stevenskerk die in een ver verleden ‘s avonds van half negen tot negen uur werd geluid, noemden de Nijmegenaren ‘keizer Karel’s klok’, dit omdat Karel de Grote eens in het Rijkswald verdwaald zou zijn. De inwoners van Nijmegen luidden de klok om hem de weg naar zijn kasteel op het Valkhof te wijzen. Ter herinnering aan dat feit zou men ieder avond de klok zijn blijven luiden.

Waarschijnlijker is dat het luiden van de klok de bewoners van de stad erop attent maakte dat om negen uur de poorten werden gesloten. Vanaf negen uur mocht niemand zich meer op straat bevinden zonder licht bij zich te hebben. De klok werd daarom de slaapklok genoemd. Omdat er zich in het donker allerlei ongure elementen plegen voort te bewegen werd de klok ook wel de boevenklok genoemd. Om negen uur, als de klok geluid had, betrok de torenwachter zijn wachtpost. Op dit tijdstip moesten de herbergiers ophouden met tappen en werden de café’s gesloten, op straffe van een boete. Om verwarring te voorkomen werd in tijden van gevaar, bijvoorbeeld bij ijsgang, de slaapklok niet geluid. Dan werd alleen de alarmklok gebruikt. In 1566 verbrandden de toren van de St. Stevenskerk en alle klokken. Er kwamen nieuwe klokken, die op hun beurt in de eeuwen daarna vervangen werden.

Bronnen[bewerken]

Regionaal Archief Nijmegen, Wetenschappelijke correspondentie, inv.nr. 551-030 (1966).


KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden