header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Smit Nijmegen B.V.

Uit Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken

Bron: Regionaal Archief Nijmegen

Algemene gegevens
Naam : Smit Nijmegen B.V.
Andere naam (namen):
  • Willem Smit & Co’s Transformatorenfabriek N.V. Nijmegen
  • Transformatorenfabriek Willem Smit
  • Royal Smit Transformers B.V.

Bestaansperiode: 1913 -
Rechtsvorm: Naamloze Vennootschap (NV), Besloten Vennootschap (BV)
Voorganger(s):

Opvolger(s):

Hoger orgaan:

Archief
Het archief van deze organisatie is in beheer bij het Regionaal Archief Nijmegen. De toegang met de beschrijving van de stukken is bereikbaar via deze link:
Icoon archief.png
Naar beschrijving archief

Algemene context

De ‘Electrisch-Licht-Machinen Fabriek Willem Smit & Co’ in Slikkerveer bij Rotterdam werd op 1 november 1882 opgericht door Willem Benjamin Smit en Adriaan Pot uit Slikkerveer en produceerde in de eerste decennia elektrische verlichting, dynamo’s, schakelborden, (elektro)motoren, transformatoren en andere elektrische installaties. In 1896 wijzigde de naam van het bedrijf in ‘N.V. Electrotechnische Industrie v/h Willem Smit & Co’.

In het eerste decennium van de twintigste eeuw steeg de vraag naar transformatoren zo sterk dat uitbreiding van de fabriek noodzakelijk was. Dat bleek in Slikkerveer niet mogelijk, waarop men besloot de gehele transformatorenfabriek te verplaatsen. Het bedrijf koos voor het gunstig aan spoor- en waterwegen gelegen Nijmegen, de stad waarvoor het in 1885 de eerste elektrische straatverlichting in Nederland had gerealiseerd. Ir. Thomas Rosskopf, die in Slikkerveer leiding had gegeven aan de transformatorenfabricage, kreeg de leiding over de nieuwe fabriek. Smit verleende financiële steun.

Geschiedenis

Eind 1913 werd de transformatorenfabriek aan de Groenestraat, pal naast de spoorwegovergang, voltooid. Zij bood werk aan 38 man personeel, deels afkomstig uit het overwegend protestantse Slikkerveer. Voor deze werknemers zou in 1929 op eigen terrein een protestantse kapel worden gebouwd.

Materiaalschaarste in de Eerste Wereldoorlog dwong het bedrijf ertoe zelf tot de productie van het voor transformatoren benodigde koperdraad over te gaan. Willem Smit & Co kocht een aardewerkfabriek elders aan de Groenestraat aan en vestigde hier in 1915 de Draadfabriek. Deze fabriek zou later organisatorisch worden losgeweekt van Willem Smit & Co. Dankzij de toenemende vraag en de stijgende omvang van transformatoren kon de transformatorenfabriek in de loop der decennia verder worden uitgebreid in zuidelijke en oostelijke richting. Tussen 1913 en 1953 verachtvoudigde het oppervlak van het bedrijfsterrein. ‘Smit’ nam in 1930 de fabriek van de Automatic Screw Works aan de Groenestraat over. Het aantal medewerkers steeg (met grote tussenliggende dalen) naar 588 in 1940 en 1700 in 1957.

In de jaren zestig volgden enkele fusies en overnames. Het concern met vestigingen in Ede, Hattem, Utrecht en Dordrecht telde in 1969 3380 medewerkers. In laatstgenoemd jaar werd de ‘Smit’ zelf overgenomen door Holec – waarvan ook Smit Slikkerveer deel uitmaakte.

Automatisering van het productieproces leidde tot een daling van het aantal werknemers op de fabriek in Nijmegen. De grenzen van de groei waren in ruimtelijk opzicht in de jaren zestig bereikt: het gehele terrein tussen de Groenestraat, Bilderdijkstraat, Dr. Schaepmanstraat en de spoorlijn Nijmegen-'s-Hertogenbosch was bebouwd of in gebruik. De productie van transformatoren kent nog tot op heden een stijgende lijn. Het bedrijf kreeg op haar honderdste verjaardag in 2013 het predicaat ‘koninklijk’.

Anno 2016 maakt de transformatorenfabriek in Nijmegen deel uit van de SGB-SMIT Groep, met het hoofdkantoor in het Duitse Regensburg.

Taken en activiteiten

Productie van transformatoren.

Locatie

-:Nijmegen Groenestraat 336

Bronnen

Verantwoording

Inleiding van de toegang op het archief door H. Roodenburg. (2016)

KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
WEBLOG
Nieuws en achtergronden uit de praktijk
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden