header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Stichting Nijmegen 2000

Uit Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Algemene gegevens
Naam : Stichting Nijmegen 2000
Andere naam (namen):

Bestaansperiode: 2003 - 2008
Rechtsvorm: Stichting
Voorganger(s):

Opvolger(s):

Hoger orgaan:

Archief
Het archief van deze organisatie is in beheer bij het Regionaal Archief Nijmegen. De toegang met de beschrijving van de stukken is bereikbaar via deze link:
Icoon archief.png
Naar beschrijving archief

Algemene context

Bij de presentatie van het Jaarboek van 2000 lanceerde Jan Brabers, voorzitter van Numaga, het plan om in 2004 te vieren dat de stad 1900 jaar eerder van keizer Trajanus stadsrechten had ontvangen (1). Dat zou dus precies een halve eeuw zijn nadat Numaga in 1954 het 1850-jarig bestaan van de stad had herdacht.
In hetzelfde Jaarboek zette Jan-Kees Haalebos, hoogleraar archeologie aan de Katholieke Universiteit Nijmegen, dit voornemen op losse schroeven, doordat hij aantoonde dat de keizer Ulpia Noviomagus Batavorum al in het jaar 98 stadsrechten had verleend (2). Hiermee viel het inhoudelijke argument voor een viering in 2004 weg. 1998 was echter voorbij, terwijl er door een groot aantal wetenschappers hard werd gewerkt aan een Nijmeegse stadsgeschiedenis die voor 2004 was gepland. Dat boek zou - hoe welkom het op zichzelf was - nu als mosterd na de maaltijd verschijnen.
Het idee om het 1900-jarig stadsrecht van Nijmegen te vieren viel echter in goede aarde bij de gemeente. Net als andere steden zon Nijmegen op middelen om zichzelf op de kaart te zetten en daarmee het toerisme te bevorderen. Een grootscheepse viering van een uniek jubileum was een te mooie kans om te laten lopen. Vanuit het oogpunt van stadspromotie werd het perspectief nog mooier, toen de Maastrichtse stadsarcheoloog begin 2002 in een publicatie over de godenpijler aantoonde dat Nijmegen - en niet zijn eigen Maastricht - de oudste stad van Nederland was (3). Vanuit de gedachte dat de viering van, voor en door de stad moest plaatsvinden, besloot de gemeente de organisatie van de festiviteiten niet in eigen hand te houden, maar uit te besteden aan een stichting die ze met dit doel oprichtte (4).

1) Mededeling Jan Brabers
2) Haalebos, J-K, Mosterd na de maaltijd. Een vergeten jubileum: Traianus en het jaar 98 na Chr.in Nijmegen. In: Jaarboek Numaga 2000, p. 8 - 41
3) Panhuysen, T.A.S.M., De Romeinse godenpijler van Nijmegen-Kelfkensbos, De navel van Nijmegen. Nijmegen 2002
4) Plan van aanpak Nijmegen 2000 (BenW 11 maart 2003)

Geschiedenis

De naam van de stichting werd niet 'Nijmegen 1900', maar 'Nijmegen 2000', omdat een rond getal uit oogpunt van marketing veel beter was. Aan de historische wereld die hevig protesteerde tegen wat zij als geschiedvervalsing beschouwde, werd de nieuwe naam verkocht met het motto '2000 jaar leven, 1900 jaar stad'. Ook werd 2004 als jaar van de feestelijkheden vervangen door 2005. Historisch gezien maakte dit na de ontdekking van Haalebos toch niet meer uit, terwijl er zo wel aanzienlijk meer voorbereidingstijd werd gecreëerd voor de vele activiteiten die op stapel stonden. De oproep aan de Nijmeegse bevolking om met plannen te komen, had namelijk tot ruim vierhonderd reacties geleid.
Terwijl het enthousiasme voor de viering toenam, werd de Stichting Nijmegen 2000 op 21 november 2003 opgericht.
De gemeente stelde €2,2 miljoen ter beschikking, waarvan de Stichting €1,8 miljoen mocht benutten, terwijl de overige vier ton naar de Godenpijler gingen. Het was de bedoeling dat het stichtingsbestuur dit bedrag op zijn minst verdubbelde. Dit lukte doordat het enerzijds ongeveer €900.000 subsidie ontving uit het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO), anderzijds doordat het enkele grote en een groot aantal kleinere sponsoren aantrok. Hoofdsponsors waren Holland Casino en Grolsch, terwijl De Gelderlander een jaar lang stadsredacteur Rob Jaspers uitleende en het projectbureau onderdak bood.
Iedereen die zich geroepen voelde om een bijdrage aan het jubileumjaar te leveren, kon zijn plan met begroting indienen. Honderden Nijmegenaren zetten die stap, vele tientallen ideeën werden gehonoreerd. Daarnaast werkte het projectbureau mee aan een grootscheepse mediacampagne die in de eerste plaats bij de eigen inwoners, maar ook bij mensen van buiten de stad belangstelling voor Nijmegen 2000 moest wekken.
Nadat het bestuur van de Stichting Nijmegen 2000 de vierhonderd binnengekomen ideeën had geïnventariseerd, stelde het een ambitieus programma op. De festiviteiten begonnen in de sneeuw van 1 januari 2005 met de 'Aftrap', een manifestatie op het Keizer Karelplein. Na een aarzelend begin kwam Nijmegen 2000 in de lente op gang om op volle kracht door te stomen tot de 'Finale' op 30 december. Uit een publieksonderzoek bleek dat de tijdelijke herbouw van de donjon in het Valkhofpark, de expositie van de Gebroeders van Limburg in Museum Het Valkhof en de zandsculpturen op de Hessenberg de meeste waardering het meest gewaardeerd werden (1).
Nadat de inhoudelijke evaluatie begin 2006 was afgerond, presenteerde de Stichting Nijmegen 2000 eind 2007 haar financiële eindrapportage (2). De stichting werd op 13 februari 2008 ontbonden.

1) Mededeling Wijnand Kok
2) Brief 18 december 2007; stuk 26 januari 2008.

Taken en activiteiten

Doel van de stichting was het 'regisseren, organiseren, faciliteren en invullen van Nijmegen-2000 jaar, overeenkomstig de op heden met gemeente Nijmegen te sluiten overeenkomst' (1).
Onderdeel van de overeenkomst was dat de gemeente €2,2 miljoen ter beschikking stelde, waarvan de Stichting €1,8 miljoen mocht benutten, terwijl de overige vier ton naar de Godenpijler gingen. Het was de bedoeling dat het stichtingsbestuur dit bedrag op zijn minst verdubbelde.

1) Inventarisnummer 10, statuten artikel 1

Organisatie

Het bestuur vertegenwoordigde diverse geledingen van de Nijmeegse bevolking (1). Voorzitter werd Jacques Thielen (oud-wethouder en directeur van een woningcorporatie in Amsterdam), secretaris Jaap Dirkmaat (directeur van Das en Boom) en penningmeester Hans Schutte (bestuurder ROC). Andere bestuursleden waren Hans Bots (hoogleraar geschiedenis), Jan Bout (CEO Haskoning), Cathy van Beek (directeur Sint Maartenskliniek), Ineke Eisenburger (directeur Afrikamuseum), Joska van der Meer (pastor Ontmoetingskerk) en Charles van Megen (directeur Gelderlander, begin 2004 vervangen door René van Zanten) (2).
Als trait d'union tussen haarzelf en de stichting stelde de gemeente Nijmegen Wijnand Kok aan. Hij was binnen de gemeente projectleider Nijmegen 2000 en onderhield intensief contact met de burgemeester (3). Een tweede ambtenaar, Berrie Schattenberg, heeft 'er zeer toe bijgedragen de gemeentelijke molens sneller en beter op elkaar afgestemd te laten draaien' (4).
Begin 2004 werd een projectbureau ingesteld. Het telde vier vaste en een aantal tijdelijke medewerkers met als directeur Lidy Klein Gunnewiek. Het bureau werd belast met de voorbereiding, coördinatie en later ook beoordeling van de activiteiten. Daarnaast werkte het projectbureau mee aan een grootscheepse mediacampagne die in de eerste plaats bij de eigen inwoners, maar ook bij mensen van buiten de stad belangstelling voor Nijmegen 2000 moest wekken.
De Gelderlander leende een jaar lang stadsredacteur Rob Jaspers uit en bood het projectbureau onderdak.

1) Mededeling Wijnand Kok
2) Inventarisnummer 2
3) Inventarisnummer 6
4) Mededeling Jacques Thielen

Locatie

-:Nijmegen

Verantwoording

Inleiding van de toegang op het archief door Rob Wolf. (2009)



KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden