header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Synagoge aan de Nonnenstraat

Uit Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Algemene gegevens locatie
Naam locatie : Synagoge
Plaatsnaam : Nijmegen
Straatnaam : Nonnenstraat


De synagoge aan de Nonnenstraat werd op 5 september 1756 ingewijd en is een van de oudsten van ons land. In de mediene, joods Nederland buiten Amsterdam, is alleen het uit 1726/1727 stammende Amersfoortse gebedshuis ouder. De kleine baksteentjes geven de Nijmeegse synagoge haar karakteristieke aanzien. De ingang met statige pilasteromlijsting en de vensters van de synagoge hebben in 1798 hun huidige vorm gekregen. De ingang bevindt zich in de meest westelijke travee van de lange straatgevel. In 1872-1873 werd naast het gebedshuis een joodse school gebouwd in quasi-oosterse stijl naar een ontwerp van gemeentearchitect Pieter van der Kemp. Begin twintigste eeuw werd de synagoge te klein. Zij werd verkocht en op 11 april 1913 werd een nieuwe synagoge aan de Gerard Noodstraat, ontworpen door Oscar Leeuw, ingewijd. Deze werd na de Tweede Wereldoorlog in gebruik genomen door het Apostolisch Genootschap. Het kleine aantal joden dat na de oorlog nog over was hield lange tijd zijn diensten in een veel kleinere ruimte in het aangrenzende schoolgebouw.

De vervallen synagoge aan de Nonnenstraat kwam in de jaren zestig in handen van de gemeente Nijmegen. In 1976 werd zij gerestaureerd en in gebruik genomen als dependance van het Nijmeegs Museum Commanderie van St. Jan. In 1999 verhuisde de dependance naar het nieuwe Museum Het Valkhof aan het Kelfkensbos. Het gemeentebestuur droeg het gebouw toen over aan de Stichting Synagoge Nijmegen. Na de officiële overdracht en de restauratie verhuurt deze stichting het gebouw aan de joodse gemeente, die het op 26 november 2000 weer in gebruik nam als gebedshuis voor haar groeiend aantal leden.

Bronnen[bewerken]

  • Regionaal Archief Nijmegen, Wetenschappelijke correspondentie, inv.nr. 591-010s (z.j.)
  • A. van Bakel en F. Eliëns, Terug naar het begin. De geschiedenis van de Joodse gemeente van Nijmegen in vogelvlucht, Nijmegen 2000.


KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden