header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Technische Kring Dienst

Uit Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Algemene gegevens
Naam : Technische Kring Dienst
Andere naam (namen):
  • TKD

Bestaansperiode: 1943 - 1979
Rechtsvorm:
Voorganger(s):

Opvolger(s):

Hoger orgaan:

Archief
Het archief van deze organisatie is in beheer bij het Regionaal Archief Nijmegen. De toegang met de beschrijving van de stukken is bereikbaar via deze link:
Icoon archief.png
Naar beschrijving archief

Geschiedenis

Omstreeks 1940 vatten enkele gemeenten in het Land van Maas en Waal en het Rijk van Nijmegen het plan op om tot een gemeenschappelijke regeling te komen voor het bouw- en woningtoezicht en de gemeentewerken. De gemeenten hadden geen van alle de capaciteit om een eigen technische dienst te onderhouden. Uiteindelijk ging op 1 januari 1943 de eerste technische kringdienst (TKD) van start, waaraan twaalf gemeenten deelnamen : Appeltern, Batenburg, Bergharen, Beuningen, Dreumel, Druten, Ewijk, Groesbeek, Heumen, Horssen, Overasselt en Wamel. De benaming, 'Dienst Gemeentewerken / Bouw- en Woningtoezicht Kring Maas en Waal', was niet geheel correct; er participeerden immers ook gemeenten uit het Rijk van Nijmegen. Het bestuur van de TKD werd gevestigd te Groesbeek. De taken bestonden voornamelijk uit het toetsen van bouwaanvragen, het controleren van woningen en andere constructies, alsmede het plannen van en toezicht houden op gemeentegebouwen en -wegen. (1)
Tot 1949 verrichtte de gemeente Groesbeek de financiële administratie van de TKD. Toen de werkzaamheden zich vanwege de naoorlogse wederopbouw aanzienlijk uitbreidden, nam de TKD zijn administratie in eigen hand. Er ontstonden plannen om de dienst om te vormen tot een eigen rechtspersoon. Op die wijze ontstond in 1953 de 'Intercommunale Technische Kring Dienst Maas en Waal en Rijk van Nijmegen'. Ter verbetering van de dienstverlening werd de kring opgesplitst in twee rayons. Rayonbureau Oost bevond zich in Groesbeek; het bestreek de gemeenten Beuningen, Groesbeek, Heumen, Millingen, Overasselt en Ubbergen. Rayonbureau West, gevestigd te Druten, had Batenburg, Bergharen, Dreumel, Druten, Ewijk en Horssen onder zich. Appeltern en Wamel besloten niet aan de nieuwe gemeenschappelijke regeling deel te nemen. Millingen en Ubbergen deden dat als nieuwkomers wel, zodat het aantal deelnemende gemeenten gelijk bleef. (2)

Begin jaren zestig kwam een discussie op gang over de toekomst van de TKD. De dienst was bij teveel werkzaamheden betrokken en kon met name zijn uitvoerende taak (uitbreidingsplannen, streek- en structuurplannen, ruilverkaveling, wegenbouw, welstandbepaling, etc.) niet meer aan. Enkele kringgemeenten waren bovendien van mening dat zij de gemeenschappelijke middelen niet optimaal konden benutten (in dat licht ontstonden naast de TKD nieuwe samenwerkings- verbanden, zoals de 'kleine TKD' van de gemeenten Batenburg, Bergharen en Horssen). (3)
Uiteindelijk werd in de loop van 1965 besloten de TKD om te vormen tot een meer op supervisie en advies gerichte organisatie. De rayonbureaus werden opgeheven. De TKD was gevestigd te Groesbeek; de deelnemende gemeenten waren Batenburg, Bergharen, Beuningen, Dreumel, Ewijk, Groesbeek, Horssen, Millingen en Overasselt. Van de twaalf gemeenten participeerden er dus nog negen in de nieuwe gemeenschappelijke regeling. (4)

De TKD ontwikkelde zich vanaf eind jaren zestig steeds meer tot een beleidsadviserende instelling. Vanaf 1977 werd duidelijk dat de TKD, vanwege de op stapel staande gemeentelijke herindeling, geen lang leven meer was beschoren. De te vormen nieuwe, grotere gemeenten werden geacht zelfstandig een technische dienst te onderhouden. Op 1 januari 1980 werd de Technische Kringdienst Maas en Waal en Rijk van Nijmegen opgeheven, nog vóór de gemeentelijke herindeling een feit was. Dit om zoveel mogelijk TKD-personeel in de nieuwe gemeenten te kunnen inpassen. (5)

1) Regionaal Archief Nijmegen (RAN), archieven gemeenten Bergharen en Hernen en Leur 1810 - 1983, inv. nr. 508; archieven gemeenten Beuningen en Weurt 1786 - 1980, voorl. nr. 1826.
2) RAN, archieven gemeenten Berharen en Hernen en Leur 1810 - 1983, inv. nr. 1751. Overigens is in briefhoofden van de TDK uit de jaren vijftig en zestig naast elkaar sprake van 'Technische Kringdienst' en 'Technische Dienst Kring'.
3) RAN, archief gemeente Batenburg 1810 - 1983, inv. nr. 1044; archieven gemeenten Bergharen en Hernen en Leur 1810 - 1983, inv. nr. 1755.
4) RAN, archief gemeente Batenburg 1810 - 1983, inv. nr. 1043; archieven gemeenten Bergharen en Hernen en Leur 1810 - 1983, inv. nr. 1752; archieven gemeenten Beuningen en Weurt 1786 - 1980, voorl. nr. 1826.
5) RAN, archieven gemeenten Bergharen en Hernen en Leur 1810 - 1983, inv. nr. 1753; archieven gemeenten Beuningen en Weurt 1786 - 1980, voorl. nr. 1829.

Locatie

-:Nijmegen

Verantwoording

Inleiding van de toegang op het archief door H. Trapman. (2005)



KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden