header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Toneel in Het Oude Magazijn (1676-1679)

Uit Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Bovenstaand detail van de Feltmankaart toont het Mariënburgklooster.
Prent van de Mariënburgkapel uit de Atlas van Druijnen.
De Mariënburgkapel in 2009.

In juni 1676 meldde zich bij de Nijmeegse stadsbestuurders een groep Franse toneelspelers. Zij vroegen een ruimte om te kunnen optreden, waarna het stadsbestuur de toneelgroep voor een bedrag van 80 gulden per maand het Oude Magazijn, zoals het in de volksmond heette, verhuurde.[1] Het Oude Magazijn, dat deel uitmaakte van het kloostercomplex Mariënburg, kende sinds 1591 een gevarieerde geschiedenis. Was het na de Reformatie eerst in gebruik als magazijn, achtereenvolgens werd het een kazerne, hospitaal, zaal voor amateurtoneel, opslagplaats voor haver en hooi, wapenarsenaal, stadsturfschuur en tijdens de Franse bezetting van 1672-1674 een gevangenis en artillerietuighuis.<Koster, Komedie in Gelderland, p. 33.> Het Franse toneelgezelschap, dat het Oude Magazijn had omgedoopt tot ‘Comédie Française’, sloeg echter niet zo’n goed figuur. Was de eerste opvoering op 10 augustus 1676 al een mislukking, op 20 januari van het daaropvolgende jaar staakte de toneelgroep zelfs tijdens de voorstelling haar optreden.[2] De in totaal 33 voorstellingen hadden weinig publiek getrokken. Bij zijn vertrek moest het gezelschap een aantal bezittingen, zoals houten banken en toneelattributen, verkopen.[3] Bij een houthandelaar hadden de toneelspelers eerder voor meer dan 350 gulden aan hout gekocht - waarschijnlijk voor nieuwe decoronderdelen en toneelstellages - waarvan ze 218 gulden schuldig waren gebleven. Pas nadat de schuld betaald was, mocht de toneelgroep de stad verlaten.[4]

Voetnoten

  1. J.A.M van ’t Hooft, Nijmegen en de vredesonderhandelingen: 1676-1679, Nijmegen z.j., p. 16 en S. Koster, Komedie in Gelderland. Grote en kleine momenten uit driehonderd jaar theaterleven, Zutphen 1979, p. 31-33.
  2. J.A.M van ’t Hooft, Nijmegen en de vredesonderhandelingen: 1676-1679, Nijmegen z.j., p. 49.
  3. J. Gribling, ‘Nijmegen tijdens de vredesonderhandelingen in 1675-1679, vertrek van de gezanten’ in: De Gelderlander 12-4-1975.
  4. Koster, Komedie in Gelderland, p. 34.

Bronnen

Onderzoek naar locaties m.b.t de Vrede van Nijmegen door Nick van Kleef in opdracht van het Regionaal Archief Nijmegen. Zie ook de startpagina over de Vrede van Nijmegen


Locatie in google-maps (nieuw venster)

51° 50' 42", 5° 51' 59"

KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
WEBLOG
Nieuws en achtergronden uit de praktijk
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden