header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Toneel in Het Spinhuis (1676-1679)

Uit Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Bovenstaand detail van de Feltmankaart toont, rood omcirkeld, het Spinhuis.

In de winter van 1677-1678 bloeide in de Nijmeegse binnenstad het gezelschapsleven op. Tijdens die winter werd vrijwel niet onderhandeld en de diplomaten zochten vertier binnen de stadsmuren. Dat vonden zij onder meer in het Spinhuis, waar de toneelgroep van de Nederlander Jan Baptist van Fornenbergh optrad. Van Fornenbergh had op 11 juni 1676 van het Nijmeegse stadsbestuur toestemming gekregen om het Spinhuis voor 130 gulden per maand te huren. Hij voerde er met zijn toneelgroep komedies en tragedies op.[1] Ook een Italiaans toneelgezelschap gaf in het Spinhuis acte de présence.[2] Het Spinhuis, gelegen op de Hessenberg, was een vijftiende-eeuws pandje dat deel uitmaakte van het zusterhuis Bethlehem. Na de Reformatie werd het door de stad ingericht als katoenspinnerij. Om er toneelvoorstellingen te kunnen geven, moest er nog heel wat gebeuren. Tijdens de Franse bezetting (1672-1674) waren er troepen gelegerd die het gebouw zwaar beschadigd hadden. Om het pand geschikt te maken voor schouwburg onderging het een flinke opknapbeurt. Zo was er door timmerman Fredrick Jacobs een nieuwe deur geplaatst en werd de straat die naar het Spinhuis leidde gerepareerd en ten dele vernieuwd. De zoldering boven de toneelzaal werd versterkt en op de zolderverdieping werden kleed- en bergruimtes gemaakt.[3]


Voetnoten

  1. H. D. J. van Schevichaven, Penschetsen uit Nijmegen’s verleden, deel 1, Nijmegen 1898, p. 210. Exacte plaatsbepaling aan de hand van de Historische @tlas (RAN), zoeken op: ‘Eigenaren binnenstad 1655-1832’, ‘Spinhuis’. Gegevens Historische @atlas: adres B135 (perceelsgeschiedenis ca. 1655-1832), adres voor 1830: onbekend.
  2. C.G. Roelofsen, ‘Toneel voor Excellenties. Enkele gegevens uit diplomatieke bronnen over het toneel te Nijmegen tijdens het vredescongres’, in: Numaga: tijdschrift gewijd aan heden en verleden van Nijmegen en omgeving 26 (1979), p. 137.
  3. S. Koster, Komedie in Gelderland. Grote en kleine momenten uit driehonderd jaar theaterleven, Zutphen 1979, p. 29-30.

Bronnen

Onderzoek naar locaties m.b.t de Vrede van Nijmegen door Nick van Kleef in opdracht van het Regionaal Archief Nijmegen. Zie ook de startpagina over de Vrede van Nijmegen


Locatie in google-maps (nieuw venster)

51° 50' 50", 5° 51' 37"

KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
WEBLOG
Nieuws en achtergronden uit de praktijk
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden