header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Vereniging van Burgemeesters en Secretarissen in het voormalig district Nijmegen

Uit Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Algemene gegevens
Naam : Vereniging van Burgemeesters en Secretarissen in het voormalig district Nijmegen
Andere naam (namen):
  • Vereniging van burgemeesters en secretarissen in het voormalig arrondissement Nijmegen
  • Vereniging van burgemeesters en secretarissen, afdeling Nijmegen

Bestaansperiode: 1850 - 1904
Rechtsvorm: Vereniging
Voorganger(s):

Opvolger(s):

Hoger orgaan:

Archief
Het archief van deze organisatie is in beheer bij het Regionaal Archief Nijmegen. De toegang met de beschrijving van de stukken is bereikbaar via deze link:
Icoon archief.png
Naar beschrijving archief

Algemene context

Als gevolg van een koninklijk besluit van 6 augustus 1837 werd het platteland in de provincie Gelderland verdeeld in vijf districten, die onder leiding stonden van een districtscommissaris. Deze commissaris vormde de bestuurlijke schakel tussen de plattelandsgemeenten en het provinciebestuur; steden konden rechtstreeks met de provincie communiceren. Het Land van Maas en Waal, het Rijk van Nijmegen en de Over- en Neder-Betuwe vormden samen het district Nijmegen. De stad Nijmegen maakte hier geen deel van uit. De Grondwet van 1848 en de daarop gebaseerde Gemeentewet van 1851 maakten een einde aan de wettelijke verschillen tussen stad en platteland. Hierdoor werd de districtscommissaris, de intermediair tussen plattelandsgemeenten en provinciebestuur, overbodig. Daarom werden bij koninklijk besluit van 29 december 1849 de districten per 1 januari 1850 opgeheven. Veel burgemeesters in het district Nijmegen betreurden het dat er hierdoor een einde kwam aan de ‘aangename en hoogst nuttige’ periodieke bijeenkomsten onder leiding van de districtscommissaris.

Geschiedenis

Een aantal burgemeesters besloot op 8 april 1850 tot de oprichting van een Vereniging van burgemeesters en secretarissen in het voormalig district Nijmegen. Uit bijna alle plattelandsgemeenten in de Over-Betuwe, het Rijk van Nijmegen en het Land van Maas en Waal meldden zich leden aan. Uit de Neder-Betuwe alleen de burgemeester van Dodewaard.

In de vergaderingen konden alle voor de gemeenteadministratie relevante ontwikkelingen ter tafel komen, vooral nieuwe wetgeving en formulieren. Soms werd binnen de vereniging een speciale commissie ingesteld om de praktische uitwerking van wet of regeling verder te onderzoeken. Ook lokale en regionale zaken kwamen regelmatig ter sprake. De vergaderingen vonden in principe maandelijks plaats in Nijmegen, de stad die in zekere zin neutraal terrein was omdat zij lange tijd buiten het werkgebied van de vereniging viel. Daarnaast combineerden de leden ’s zomers een buitenvergadering met een uitstapje buiten de stad.

De statuten van 9 maart 1896 stelden het lidmaatschap ook open voor andere personen werkzaam in de gemeen¬teadministratie. De afnemende belangstelling voor de vereniging kon daarmee niet worden gestopt. Het aantal vergaderingen en deelnemers nam sterk af en aan de laatste vergadering, op 2 mei 1904, namen nog maar vier personen deel.

Taken en activiteiten

Het belangrijkste doel van de vereniging was de bevordering van het ‘onderling vriendschappelijk verkeer, mede ten nutte en in het belang der (...) gemeenten’. De burgemeesters en secretarissen kwamen daarnaast bij elkaar voor het opdoen en onderhouden van contacten. Hun zoons waren welkom om er kennis en contacten op te doen en zo voorbereid te worden om eens hun vader op te volgen.

Organisatie

De leden kozen een bestuur dat bestond uit een voorzitter, een vicevoorzitter en een secretaris. Deze laatste was eveneens belast met de financiën.

Locatie

-: Nijmegen

Bronnen

  • Buurman, D.J.G., ‘Schets van de opeenvolgende bestuursindelingen in Gelderland vóór de invoering van de provinciale wet van 1850’, in: Bijdragen en mededelingen der vereniging Gelre 57 (1958), p. 41-42 en 47.
  • Martens van Sevenhoven, A.H., ‘Schets van de geschiedenis der burgerlijke gemeenten in Gelderland vóór de invoering der gemeentewet van 1851’, in: Jonkheer mr A.H. Martens van Sevenhoven. Een keuze uit zijn geschriften, Arnhem 1977, p. 234-236.
  • Ramaer, J.C., Geschiedkundige atlas van Nederland: het Koninkrijk der Nederlanden (1815-1931), ’s-Gravenhage 1931, p. 179-180.

Verantwoording

Inleiding van de toegang op het archief door Rob Camps, Hylke Roodenburg. (2014)



KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden