header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Voedingsbonden

Uit Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken

Definitie[bewerken]

Voedingsbonden zijn vakbonden voor werknemers in de landbouw, de voedingsmiddelenindustrie, de genotsmiddelenindustrie en de horeca. De afdelingen vertegenwoordigen deze bonden op lokaal niveau.

Voorlopers[bewerken]

Vóór het ontstaan van voedingsbonden die de hele bedrijfskolom omvatten, vielen er twee groepen voedingsbonden te onderscheiden. Allereerst waren er grote vakbonden voor landarbeiders. Katholieke landarbeiders beschikten sinds 1904 over de R.K. Landarbeidersbond St. Deusdedit, vanaf 1964 aangeduid als de Nederlandse Katholieke Bond van Werknemers in de Agrarische Bedrijfstakken St. Deusdedit. In 1909 ontstond uit samenvoeging van de Nieuwe Nederlandsche Landarbeidersbond en de Bond van Zuivelfabriekarbeiders – twee bonden aangesloten bij het Nederlands Verbond van Vakverenigingen (NVV) – de Bond van Arbeiders in Landbouw-, Tuinbouw- en Zuivelbedrijf. De naam van deze laatste bond wijzigde tweemaal, in 1948 in Algemene Nederlandse Landarbeidersbond (ANLB) en in 1952 in Algemene Nederlandse Agrarische Bedrijfsbond (ANAB).

Verder was er een hele trits kleine bonden voor arbeiders in de voedings- en genotsmiddelenindustrie en voor horecapersoneel. Vanaf de jaren vijftig van de twintigste eeuw drongen de vakcentrales aan op het samengaan van deze bonden. Aan het eind van de jaren zestig kende het Nederlands Katholiek Vakverbond (NKV) daardoor nog maar drie van zulke bonden: de Nederlandse Katholieke Bond van Arbeiders(sters) in Voedings- en Genotmiddelenbedrijven St. Joris, de Nederlandse Katholieke Bond van Hotel-, Café-, Restaurantgeëmployeerden St. Antonius en de Nederlandse Katholieke Tabaksbewerkersbond St. Willibrordus. Terzelfdertijd was het aantal van deze bonden bij het NVV gereduceerd tot twee: de Algemene Bedrijfsbond Voedings- en Genotmiddelen (ABVG) en de Nederlandse Bond van Horecapersoneel (NBHP).

Fusies[bewerken]

Door modernisering van de landbouw liep het aantal landarbeiders in de jaren vijftig en zestig sterk terug en boetten ook de landarbeidersbonden in aan omvang en betekenis. In 1968 ging St. Deusdedit daarom samen met St. Antonius, St. Joris en St. Willibrordus verder als de Katholieke Bond van Personeel in Agrarische, Voedings-, Genotsmiddelen-, Tabakverwerkende, Horeca- en Aanverwante Bedrijven (AVG). In 1970 volgde de fusie van de ANAB en de ABVG tot de Agrarische en Voedingsbedrijfsbond (AVB). Overigens gingen de AVG en de AVB in de loop van de jaren zeventig een andere naam voeren, respectievelijk Voedingsbond NKV en Voedingsbond NVV, waarmee zij hun band met hun vakcentrale benadrukten.

NVV en NKV samen[bewerken]

Het NVV en het NKV begonnen in 1972 besprekingen om nauwer met elkaar te gaan samenwerken, wat in 1976 leidde tot een federatie van beide vakcentrales, de Federatie Nederlandse Vakbeweging (FNV) en in 1982 zelfs tot een fusie onder dezelfde naam. De vakbonden aangesloten bij het NVV en het NKV werden aangemoedigd hetzelfde proces van federatievorming en fusering te doorlopen. De Voedingsbond NVV en de Voedingsbond NKV gaven daar vlot gehoor aan: al in 1976 vormden ze een federatie onder de naam Voedingsbonden FNV en al in 1980, nog voor hun vakcentrales, fuseerden zij tot de Voedingsbond FNV. De NBHP besloot niet mee te gaan in deze fusie en bleef als zelfstandige bond bestaan onder de naam Horecabond FNV.

In 1998 fuseerde de Voedingsbond FNV met de Dienstenbond FNV, de Industriebond FNV en de Vervoersbond FNV tot FNV Bondgenoten. Deze bond verdween op zijn beurt op 1 januari 2015, toen hij, samen met Abvakabo FNV, FNV Bouw en FNV Sport, fuseerde met de vakcentrale. Bij die gelegenheid zijn alle plaatselijke afdelingen verdwenen. De taken van de bond zijn overgenomen door de sectoren Agrarisch Groen en Voedingsindustrie van de FNV, die lokaal spreekuren organiseert.

Lijst van voedingsbonden[bewerken]

Alle voedingsbonden waarvan het Regionaal Archief Nijmegen archieven in huis heeft, zijn te vinden in de lijst van voedingsbonden.

Bronnen[bewerken]

KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden