header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Waag

Uit Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Algemene gegevens locatie
Naam locatie : Waag
Plaatsnaam : Nijmegen
Straatnaam : Grote Markt


Frauderende handelaren zijn van alle tijden. Ook in de Middeleeuwen was er het risico dat je minder waar kocht dan gedacht. Om dit soort oplichting te voorkomen waren de kooplieden verplicht hun goederen te wegen in het waaggebouw. Zo wist men precies hoeveel een koopman aanbood en werd de eerlijke handel bevorderd. De kooplui moesten betalen voor het gebruik van de waag, wat de stad een aardige duit opleverde.

Op de Grote Markt werd in 1612 de Waag gebouwd in Hollandse renaissancestijl, verwant aan de stijl van de Amsterdamse bouwheer Hendrick de Keyser. Het gebouw verving een ouder pand dat uit het einde van de veertiende eeuw dateerde en als vleeshuis fungeerde. Het nieuwe gebouw kreeg verschillende functies. In het rechter gedeelte van het gebouw was de vaste weegruimte met door de stedelijke autoriteiten gewaarborgde weegtoestellen. De grote deuren aan voor- en achterzijde waren bedoeld voor de aan- en afvoer van vrachten. Het linker deel van de benedenverdieping had de functie van vleeshal en was tegelijkertijd slachthuis en vleesmarkt. Erg hygiënisch ging het er vroeger niet aan toe, en in de zomer zal het er niet al te fris hebben geroken. De bovenverdieping was bestemd voor de hoofdwacht van het garnizoen en de burgerwacht. Vanuit hier maakte deze zijn rondes door de stad. De naam van het straatje aan de linkerkant van de Waag herinnert hier nog aan: Achter de Hoofdwacht.

In de loop der eeuwen is het pand verschillende keren ingrijpend verbouwd. In 1886 werd de Waag door gemeentearchitect Jan Jacob Weve op basis van historische tekeningen grondig gerestaureerd. De uit de achttiende eeuw daterende houten aanbouw met zuilen werd toen afgebroken. De oorspronkelijke monumentale trappartij werd hersteld.

Tegenwoordig is in de Waag een café en restaurant gevestigd.

Bronnen[bewerken]

  • Regionaal Archief Nijmegen, Wetenschappelijke correspondentie, inv.nr. 591-010j (z.j.)
  • Dongelmans, M.J., De 20 dagen van Nijmegen, deel 6, Zwolle 2006, p. 146.


KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden