Bakkersambt Nijmegen

Uit Het Digitale Huis
Versie door Admin (overleg | bijdragen) op 3 aug 2023 om 22:56 (1 versie geïmporteerd)
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Let op: deze website is momenteel onder constructie. Helaas zullen hierdoor niet alle pagina's naar behoren functioneren. Onze excuses voor het ongemak!

Algemene gegevens
Naam : Bakkersambt Nijmegen
Andere naam (namen):

{{#if: | * [[Andere naam::{{{Andere naam1}}}]]|}} {{#if: | * [[Andere naam::{{{Andere naam2}}}]]|}} {{#if: | * [[Andere naam::{{{Andere naam3}}}]]|}} {{#if: | * [[Andere naam::{{{Andere naam4}}}]]|}}

Bestaansperiode: Beginjaar::1544 - Eindjaar::1847
Rechtsvorm: Rechtsvorm::
Voorganger(s):

{{#if: | * [[opvolger van::{{{Voorganger1}}}]]|}} {{#if: | * [[opvolger van::{{{Voorganger2}}}]]|}} {{#if: | * [[opvolger van::{{{Voorganger3}}}]]|}} {{#if: | * [[opvolger van::{{{Voorganger4}}}]]|}}

Opvolger(s):

{{#if: | * [[voorganger van::{{{Opvolger1}}}]]|}} {{#if: | * [[voorganger van::{{{Opvolger2}}}]]|}} {{#if: | * [[voorganger van::{{{Opvolger3}}}]]|}} {{#if: | * [[voorganger van::{{{Opvolger4}}}]]|}}

Hoger orgaan:

{{#if: | Hoger orgaan::|}}

Archief
{{#if: http://studiezaal.nijmegen.nl/ran/_detail.aspx?xmldescid=2126496811%7C Het archief van deze organisatie is in beheer bij het Regionaal Archief Nijmegen. De toegang met de beschrijving van de stukken is bereikbaar via deze link:
|}}

{{#if: | Vindplaats archief:|}}

{{#if: http://studiezaal.nijmegen.nl/ran/_detail.aspx?xmldescid=2126496811%7C
|}}{{#if: http://studiezaal.nijmegen.nl/ran/_detail.aspx?xmldescid=2126496811%7CNaar beschrijving archief|}}{{#if: | |}}

{{#if: |

Algemene context

|}}

{{#if: Ook van dit middeleeuwsche gilde, het Bakkersambt, reiken de stukken niet verder terug dan het midden der 16e eeuw. De naam van zijn patroon is zelfs niet met zekerheid bekend. Van Schevichaven (o.c.,36) noemt als zoodanig Sint Willibrord, met verwijzing naar een Raad-signaat van 17 sept. 1602, waarbij het den meesterbakkers verboden werd, de zilveren penningen met de beeltenis van Sint Willibrord te dragen. Daarentegen heeft een der bewaarde kannen van het gilde(no.11) bij de afbeelding van den patroon(?) het randschrift: Timotheus. Een banier van het ambt, dateerend van 1550 en bewaard in het Gemeentemuseum, draagt de beeltenissen van twee bisschoppen. De omstandigheid, dat de jaarlijksche keurdag, die op of kort na het patroonsfeest placht te worden gehouden, in juni of juli viel, pleit in ieder geval niet ten gunste van het patroonschap van Sint Willibrord.|

Geschiedenis

Ook van dit middeleeuwsche gilde, het Bakkersambt, reiken de stukken niet verder terug dan het midden der 16e eeuw. De naam van zijn patroon is zelfs niet met zekerheid bekend. Van Schevichaven (o.c.,36) noemt als zoodanig Sint Willibrord, met verwijzing naar een Raad-signaat van 17 sept. 1602, waarbij het den meesterbakkers verboden werd, de zilveren penningen met de beeltenis van Sint Willibrord te dragen. Daarentegen heeft een der bewaarde kannen van het gilde(no.11) bij de afbeelding van den patroon(?) het randschrift: Timotheus. Een banier van het ambt, dateerend van 1550 en bewaard in het Gemeentemuseum, draagt de beeltenissen van twee bisschoppen. De omstandigheid, dat de jaarlijksche keurdag, die op of kort na het patroonsfeest placht te worden gehouden, in juni of juli viel, pleit in ieder geval niet ten gunste van het patroonschap van Sint Willibrord. |Van deze organisatie is nog geen beschrijving beschikbaar.}}

{{#if: |

Taken en activiteiten

|}}

{{#if: Het ambtsbestuur bestond uit acht meesters, waaronder de boekhouder. Bij de verkiezingen op den keurdag had elk hunner één stem, met uitzondering van den boekhouder, die twee stemmen uitbracht. Telken jare op keurdag werd door het bestuur (niet door het ambt) een oudmeester en een nieuwe meester gekozen. Om familieregeering tegen te gaan, bepaalde de instructie van 1706(Inventaris, no.35), dat de oudmeester, ofschoon hij vroeger het meesterschap moest hebben bekleed, niet mocht worden gekozen uit de regeerende meesters en deze laatsten niet binnen zekere graden van verwantschap mocht bestaan.

Het bestuur stelde de resoluties vast, noodig tot het uitvoern der stedelijke ordonnanties, stelde de inrichting van het ambt en zijn bestuur vast en berechtte inwendige geschillen. Zijn voornaamste taak wellicht was de afkondiging van de politie van het graan, zooals deze week voor week door den Raad der stad werd geregeld, en van een evenredige prijszetting op het brood. Ook hoorden de bestuurders op den keurdag de jaarlijksche rekening van ontvangst en uitgaaf af.

Na de reorganisatie der gilden in 1592 schijnt ook hier de macht van den boekhouder te zijn versterkt. Hij immers is het, die op den keurdag de jaarlijksche rekening aan het bestuur voorlegt, en niet meer geschiedt dit, zooals in de 16e eeuw (vgl. Inventaris, no. 19 )door de gezamenlijke meesters ten overstaan der vergadering der gemeene ambtsbroeders. Toch is zijn positie niet zoo overheerschend geworden als die van de boekhouders van sommige andere gilden.
|

Organisatie

Het ambtsbestuur bestond uit acht meesters, waaronder de boekhouder. Bij de verkiezingen op den keurdag had elk hunner één stem, met uitzondering van den boekhouder, die twee stemmen uitbracht. Telken jare op keurdag werd door het bestuur (niet door het ambt) een oudmeester en een nieuwe meester gekozen. Om familieregeering tegen te gaan, bepaalde de instructie van 1706(Inventaris, no.35), dat de oudmeester, ofschoon hij vroeger het meesterschap moest hebben bekleed, niet mocht worden gekozen uit de regeerende meesters en deze laatsten niet binnen zekere graden van verwantschap mocht bestaan.

Het bestuur stelde de resoluties vast, noodig tot het uitvoern der stedelijke ordonnanties, stelde de inrichting van het ambt en zijn bestuur vast en berechtte inwendige geschillen. Zijn voornaamste taak wellicht was de afkondiging van de politie van het graan, zooals deze week voor week door den Raad der stad werd geregeld, en van een evenredige prijszetting op het brood. Ook hoorden de bestuurders op den keurdag de jaarlijksche rekening van ontvangst en uitgaaf af.

Na de reorganisatie der gilden in 1592 schijnt ook hier de macht van den boekhouder te zijn versterkt. Hij immers is het, die op den keurdag de jaarlijksche rekening aan het bestuur voorlegt, en niet meer geschiedt dit, zooals in de 16e eeuw (vgl. Inventaris, no. 19 )door de gezamenlijke meesters ten overstaan der vergadering der gemeene ambtsbroeders. Toch is zijn positie niet zoo overheerschend geworden als die van de boekhouders van sommige andere gilden.
|}}

{{#if: {{#if:-|locatie periode::-:|}}plaatsnaam:: adres::Nijmegen {{#if:|locatie in googlemaps|}}
|

Locatie

{{#if:-|locatie periode::-:|}}plaatsnaam:: adres::Nijmegen {{#if:|locatie in googlemaps|}}
|}} {{#if: |

|}} {{#if: Ook van dit middeleeuwsche gilde, het Bakkersambt, reiken de stukken niet verder terug dan het midden der 16e eeuw. De naam van zijn patroon is zelfs niet met zekerheid bekend. Van Schevichaven (o.c.,36) noemt als zoodanig Sint Willibrord, met verwijzing naar een Raad-signaat van 17 sept. 1602, waarbij het den meesterbakkers verboden werd, de zilveren penningen met de beeltenis van Sint Willibrord te dragen. Daarentegen heeft een der bewaarde kannen van het gilde(no.11) bij de afbeelding van den patroon(?) het randschrift: Timotheus. Een banier van het ambt, dateerend van 1550 en bewaard in het Gemeentemuseum, draagt de beeltenissen van twee bisschoppen. De omstandigheid, dat de jaarlijksche keurdag, die op of kort na het patroonsfeest placht te worden gehouden, in juni of juli viel, pleit in ieder geval niet ten gunste van het patroonschap van Sint Willibrord.| {{#if: |

Bronnen

|}} |}}

{{#if: Ook van dit middeleeuwsche gilde, het Bakkersambt, reiken de stukken niet verder terug dan het midden der 16e eeuw. De naam van zijn patroon is zelfs niet met zekerheid bekend. Van Schevichaven (o.c.,36) noemt als zoodanig Sint Willibrord, met verwijzing naar een Raad-signaat van 17 sept. 1602, waarbij het den meesterbakkers verboden werd, de zilveren penningen met de beeltenis van Sint Willibrord te dragen. Daarentegen heeft een der bewaarde kannen van het gilde(no.11) bij de afbeelding van den patroon(?) het randschrift: Timotheus. Een banier van het ambt, dateerend van 1550 en bewaard in het Gemeentemuseum, draagt de beeltenissen van twee bisschoppen. De omstandigheid, dat de jaarlijksche keurdag, die op of kort na het patroonsfeest placht te worden gehouden, in juni of juli viel, pleit in ieder geval niet ten gunste van het patroonschap van Sint Willibrord.|

Verantwoording

{{#if: P.C. Boeren|Inleiding van de toegang op het archief door P.C. Boeren.|}} {{#if:1942|(1942)|}}

|}}


{{#if: 13 Arbeidsverhoudingen en werkgelegenheid| |}} {{#if: | [[Categorie:]] |}} {{#if: | [[Categorie:]] |}} {{#if: | [[Categorie:]] |}}

{{#if:760| |}}