Beleg en inname in 1473

Uit Het Digitale Huis
Versie door Admin (overleg | bijdragen) op 3 aug 2023 om 22:56 (1 versie geïmporteerd)
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Let op: deze website is momenteel onder constructie. Helaas zullen hierdoor niet alle pagina's naar behoren functioneren. Onze excuses voor het ongemak!

Algemeen

In de vijftiende eeuw kwamen de Nederlanden geleidelijk onder Bourgondische heerschappij. Hertog Karel de Stoute ondervond bij zijn streven tot gebiedsuitbreiding vooral verzet van de Gelderse hertogen. Vanaf 1465 was Gelre echter verscheurd door de machtsstrijd tussen hertog Arnold en zijn zoon Adolf. Arnold koos hierbij zelfs voor de hulp van de Bourgondische aartsvijand. Karel trok hierop met zijn leger naar het noorden om de Gelderse steden tot overgave te dwingen. Op 3 juli 1473 had het Bourgondische leger Nijmegen volledig omsingeld. De stad had zich goed voorbereid voor het beleg door alle huizen en obstakels buiten de muren te slopen voor een vrij schootsveld. In voorgaande jaren was in het oosten een nieuwe muur met aarden wal aangelegd. De voortdurende bombardementen met allerlei projectielen op de stadspoorten en stadsmuren leidde niettemin na drie weken tot de overgave. Veertig aanzienlijke burgers moesten op hun knieën naar de tent van Karel de Stoute als symbolische onderwerping van de stad. Om plundering te voorkomen moesten Nijmegen en de omliggende dorpen in drie jaar tijd 80.000 gulden aan Karel de Stoute betalen. Een zeer groot bedrag voor die tijd.

Reyner van Broeckhuysen

Weinig bewoners en bijna niemand van het winkelend publiek zal de naamgever van de Van Broeckhuysenstraat kennen. De in 1440 geboren Reyner was heer van Broekhuizen - nu een klein dorpje in Noord-Limburg - en streed als ridder aan de zijde van Adolf van Gelre tegen Arnold en Karel de Stoute. In 1473 nam hij de leiding over de verdediging van Nijmegen op zich. Ondanks zijn nederlaag was de Bourgondische hertog zo onder de indruk van Reyner dat hij hem in dienst nam. Na de dood van Karel de Stoute in 1477 verdiende Reyner vervolgens zijn geld als een beruchte huurlingenleider in Holland en Utrecht. In 1492 keerde hij in Nijmegen terug als burggraaf, in dienst van Karel van Gelre.

Molenpoort

In het midden van de vijftiende eeuw was vanaf de oostkant een nieuwe aarden wal en muur aangelegd, ter bescherming van de huizen buiten de eerste stadsmuur. Daarin kwamen drie nieuwe stenen poorten: de Hertsteegpoort, de Ziekepoort en de Molenpoort. Dit alles was hard nodig want de kanonnen waren in opkomst en hertog Karel gebruikte ze! Toen de Molenpoort met zijn torens hierdoor dreigde in te storten, trokken de verdedigers de poort aan de stadszijde om. Zo voorkwamen ze dat het puin in de gracht terecht zou komen en de belegeraars de stad eenvoudig zouden kunnen innemen.

‘Bourgondisch Nijmegen’

Als in reclames sprake is van ‘Bourgondisch Nijmegen’ moet dit niet letterlijk worden genomen. Nijmegen is slechts enkele jaren deel geweest van de Bourgondische Nederlanden en heeft zich vooral verzet tegen een overheersing door de hertogen van Bourgondië. De grote weerstand tegen Karel de Stoute in 1473 is hier het beste voorbeeld van. Na de inname volgden de met veel problemen gepaard gaande Bourgondische jaren voor Gelre en Nijmegen. Karel van Gelre herstelde in 1492 weer de Gelderse zelfstandigheid. ‘Bourgondisch’ is inmiddels een spreekwoordelijk synoniem voor ‘gezellig en uitbundig’ en wordt daarom gekoppeld aan het Nijmeegse uitgaansleven en de terrasdichtheid. Alleen om deze reden is Nijmegen eventueel met recht Bourgondisch te noemen.

Verantwoording

Teksten uit de tentoonstelling ‘Nijmegen onder vuur’ ter gelegenheid van de Open Archievendag 2008 (Regionaal Archief Nijmegen, 2008)

Commentaar

<comments hideForm="false"/> of, lees de overige commentaren ...