Gemeentelijke Dienst voor Maatschappelijk Hulpbetoon

Uit Het Digitale Huis
Versie door Admin (overleg | bijdragen) op 2 aug 2023 om 17:31 (1 versie geïmporteerd)
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Let op: deze website is momenteel onder constructie. Helaas zullen hierdoor niet alle pagina's naar behoren functioneren. Onze excuses voor het ongemak!

De Gemeentelijke Dienst voor Maatschappelijk Hulpbetoon werd in 1935 gesticht als opvolger van het Burgerlijk Armbestuur. Het takenpakket bestond vooral uit de ondersteuning van armen en werklozen. In 1943 wordt de dienst overgenomen door de Gemeentelijke Dienst voor Sociale Zaken

Stichting

Op 11 december 1935 besluit de raad op voorstel van Burgemeester en Wethouders tot opheffing van het Burgerlijk Armbestuur en tot instelling van een gemeentelijke tak van dienst onder de naam Gemeentelijke Dienst voor Maatschappelijk Hulpbetoon.<ref>Huibers B., Maatschappelijke zorg in Nijmegen 1912-1940, (scriptie GAN), NIjmegen 1977 p. 18. Deze omvorming past in een tendens die in de grote steden van Nederland al zichtbaar is in de jaren twintig, zie Valk, L. van der, Van pauperzorg tot bestaanszekerheid. Een onderzoek naar de ontwikkeling van de armenzorg in Nederland tegen de achtergrond van de overgang naar de Algemene bijstandswet, 1912-1965, Amsterdam 1986, pp. 134 e.v.</ref> Daarmee nemen B. en W. de zorg voor de armen rechtstreeks ter hand.

Personeel en afdelingen

Aan het hoofd van de dienst komt een directeur die leiding geeft aan aanvankelijk vijf en later in het jaar 1936 aan zes afdelingen. De zes dienstonderdelen zijn:

  1. afdeling ondersteuning belast met de ondersteuningen ingevolge de bepalingen van de armenwet
  2. afdeling werklozensteun voor de uitvoering van de rijkssteunregelingen
  3. afdeling geneeskundige verzorging van on- en minvermogenden en krankzinnigenzorg
  4. afdeling onderhoudsplicht
  5. afdeling boekhouding en kas
  6. afdeling belast met werkzaamheden betreffende onder andere de verkoop van goedkope levensmiddelen en extra steun aan werklozen.

In totaal werken er bij deze nieuwe dienst in 1936 circa 50 personen, terwijl er ook nog een onbekend aantal gesteunden kantoorarbeid verrichten. Deze laatsten krijgen daarvoor een toeslag op hun steun van 10%.<ref>Gemeenteverslag 1936, bijlage K, p. 3.</ref>

Adviescommissies

Om de burgerij bij de dienst te betrekken worden vijf adviescommissies opgericht die sporen met de zes afdelingen, minus de afdeling boekhouding en kas. De commissies tellen drie tot zeven leden benoemd door B. en W. In iedere commissie zit minstens een gemeenteraadslid. Op die manier heeft de lokale overheid niet alleen via de ambtelijke maar ook via de bestuurlijke lijn een goede verbinding met de dienst. In de oorlog krijgt de dienst een nieuwe indeling. Er komen dan zeven afdelingen:

  1. onderstand
  2. onderhoudsplicht
  3. geneeskundige verzorging van on- en minvermogenden, krankzinnigenzorg , uitbestedelingen;
  4. boekhouding en kas
  5. werklozensteun en werkverruiming;
  6. werkloosheidsverzekering
  7. distributie.<ref>Zie Adresboekje voor Nijmegen, 1942, Nijmegen 1942, p. 55.</ref>

Naamsverandering

Vanaf 1943 krijgt de dienst een nieuwe naam: bij besluit van de burgemeester d.d. 25 september 1943 heet zij Gemeentelijke Dienst voor Sociale Zaken.<ref>S.A.N. 1943/1230.</ref> Er zijn op het einde van de oorlog de volgende afdelingen:

  1. Werklozensteun
  2. Kas en onderhoudsplicht
  3. Distributie
  4. Geneeskundige verzorging en krankzinnigenzorg.<ref>S.A.N. 1944/608</ref>

Voetnoten

<references/>

Bronnen

  • Gruppelaar, L. Lokaal bestuur en gemeentelijke overheid te Nijmegen, 1919-1945, Gemeentearchief Nijmegen, 1995.

Verantwoording

Bewerking van de resultaten van onderzoek, gedaan in de jaren 1994-1996, naar lokaal bestuur en gemeentelijke overheid in Nijmegen door Lisette Kuijper (Regionaal Archief Nijmegen, 2010)