header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

11 De Stevenskerk: verschil tussen versies

Uit Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Regel 3: Regel 3:
 
|tekst= '''Vlak bij de Valkhofburcht stond vanouds de Nijmeegse parochiekerk. Toen in de tweede helft van de dertiende eeuw de stedelijke omwalling werd aangelegd, moest de parochiekerk daarvoor wijken. De graaf van Gelre en het stadsbestuur besloten een nieuwe kerk te bouwen: de Stevenskerk op de Hundisburg.'''
 
|tekst= '''Vlak bij de Valkhofburcht stond vanouds de Nijmeegse parochiekerk. Toen in de tweede helft van de dertiende eeuw de stedelijke omwalling werd aangelegd, moest de parochiekerk daarvoor wijken. De graaf van Gelre en het stadsbestuur besloten een nieuwe kerk te bouwen: de Stevenskerk op de Hundisburg.'''
  
Op 7 september 1273 werd de nieuwe Stevenskerk
+
Op 7 september 1273 werd de nieuwe Stevenskerk plechtig ingewijd door bisschop Albertus
plechtig ingewijd door bisschop Albertus
+
Magnus, namens de aartsbisschop van Keulen. Nijmegen viel in de middeleeuwen namelijk
Magnus, namens de aartsbisschop van Keulen.
+
onder het kerkelijk gezag van deze aartsbisschop. De oorspronkelijke Stevenskerk was een
Nijmegen viel in de middeleeuwen namelijk
+
stuk kleiner dan de huidige. In verschillende fasen werd er bijgebouwd. Zo kwamen tussen
onder het kerkelijk gezag van deze aartsbisschop.
+
circa 1420 en 1456 een nieuw koor met kooromgang en straalkapellen tot stand, onder leiding van de bekende Rijnlandse bouwmeester Gisbert Schairt van Bommel. Omstreeks 1560 had de kerk zijn huidige omvang bereikt. Op de plek van de oude kerk op het Valkhof werd in 1459 de Sint-Gertrudiskapel gebouwd. Die werd in 1579 afgebroken, maar er zijn nog steeds enkele muurresten zichtbaar.
De oorspronkelijke Stevenskerk was een
 
stuk kleiner dan de huidige. In verschillende
 
fasen werd er bijgebouwd. Zo kwamen tussen
 
circa 1420 en 1456 een nieuw koor met kooromgang
 
en straalkapellen tot stand, onder leiding
 
van de bekende Rijnlandse bouwmeester Gisbert
 
Schairt van Bommel. Omstreeks 1560 had
 
de kerk zijn huidige omvang bereikt. Op de plek
 
van de oude kerk op het Valkhof werd in 1459
 
de Sint-Gertrudiskapel gebouwd. Die werd in
 
1579 afgebroken, maar er zijn nog steeds enkele
 
muurresten zichtbaar.
 
  
Naast de parochiekerk kende het middeleeuwse
+
Naast de parochiekerk kende het middeleeuwse Nijmegen een groot aantal kloosters. Het oudste was de Commanderie van Sint Jan, die sinds 1214 wordt vermeld. Dit was een combinatie van klooster en gasthuis voor de opvang van zieken en vreemdelingen. Een ander belangrijk klooster was dat van de paters dominicanen, ook wel het broerenklooster
Nijmegen een groot aantal kloosters.
+
genoemd. Zij waren sinds 1293 gevestigd in de Broerstraat, waar ze tot omstreeks 1950 zijn gebleven. De dominicanen leidden een sober bestaan en voorzagen in hun levensonderhoud door bedelen, prediking en zielzorg. Pastoors waren niet blij met hun komst, omdat ze geduchte concurrenten waren. Dat gold overigens ook voor de Franciscanen, die zich in 1455 bij de stad vestigden. Ook de Moderne Devotie, een
Het oudste was de Commanderie van Sint
+
spirituele vernieuwingsbeweging binnen de katholieke kerk, kende in Nijmegen navolgers,
Jan, die sinds 1214 wordt vermeld. Dit was een
+
onder meer aan de Molenstraat. Broeders van het Gemene Leven, zoals de aanhangers van
combinatie van klooster en gasthuis voor de
+
de Moderne Devotie zich noemden, betrokken omstreeks 1470 een huis aan de Lage Markt. In
opvang van zieken en vreemdelingen. Een ander
+
1475 verhuisden ze naar de Bottelstraat, waar ze een aantal aangrenzende huizen kochten.
belangrijk klooster was dat van de paters
+
De broeders verdienden hun inkomen met de huisvesting van scholieren en het kopiëren en
dominicanen, ook wel het broerenklooster
 
genoemd. Zij waren sinds 1293 gevestigd in de
 
Broerstraat, waar ze tot omstreeks 1950 zijn
 
gebleven. De dominicanen leidden een sober
 
bestaan en voorzagen in hun levensonderhoud
 
door bedelen, prediking en zielzorg. Pastoors
 
waren niet blij met hun komst, omdat ze geduchte
 
concurrenten waren. Dat gold overigens
 
ook voor de franciscanen, die zich in 1455 bij de
 
stad vestigden. Ook de Moderne Devotie, een
 
spirituele vernieuwingsbeweging binnen de
 
katholieke kerk, kende in Nijmegen navolgers,
 
onder meer aan de Molenstraat. Broeders van
 
het Gemene Leven, zoals de aanhangers van
 
de Moderne Devotie zich noemden, betrokken
 
omstreeks 1470 een huis aan de Lage Markt. In
 
1475 verhuisden ze naar de Bottelstraat, waar
 
ze een aantal aangrenzende huizen kochten.
 
De broeders verdienden hun inkomen met de
 
huisvesting van scholieren en het kopiëren en
 
 
illustreren van boeken.
 
illustreren van boeken.
  
Nijmegen kende niet alleen mannenkloosters.
+
Nijmegen kende niet alleen mannenkloosters. In ieder geval vanaf 1228 was aan de Nonnenstraat een nonnenklooster gevestigd. Verder telde de stad enkele begijnenhuizen,
In ieder geval vanaf 1228 was aan de
+
waarvan het oudste aan de Begijnenstraat lag. In de begijnenhuizen woonden vrome vrouwen
Nonnenstraat een nonnenklooster gevestigd.
+
samen, zonder dat ze een kloosterregel volgden. Onder druk van de kerkelijke en wereldlijke autoriteiten namen de meeste begijnenhuizen op den duur een kloosterregel aan, zoals ook het klooster op de Hessenberg.
Verder telde de stad enkele begijnenhuizen,
 
waarvan het oudste aan de Begijnenstraat lag.
 
In de begijnenhuizen woonden vrome vrouwen
 
samen, zonder dat ze een kloosterregel volgden.
 
Onder druk van de kerkelijke en wereldlijke
 
autoriteiten namen de meeste begijnenhuizen
 
op den duur een kloosterregel aan, zoals ook het
 
klooster op de Hessenberg.
 
  
 
|tekst bij venster='''Opbouw en groei van het kerkelijk leven '''<br />vanaf 1273
 
|tekst bij venster='''Opbouw en groei van het kerkelijk leven '''<br />vanaf 1273
 
|afbeelding= 11 fotocommanderie.jpg
 
|afbeelding= 11 fotocommanderie.jpg
 +
|bron= '''Bron''': Jan Kuys, in: ''De Canon van Nijmegen'', Uitgeverij Vantilt (Nijmegen 2009)
 
|alt-tekst=Commanderie van St. Jan
 
|alt-tekst=Commanderie van St. Jan
 
|vorige titel = 10 Muren en poorten
 
|vorige titel = 10 Muren en poorten
Regel 69: Regel 30:
 
|volgende titel = 12 Kooplieden en schippers
 
|volgende titel = 12 Kooplieden en schippers
 
}}
 
}}
 +
== Commentaar ==
 +
<comments hideForm="false"/>
 +
of, lees [[Talk:{{PAGENAME}}|de overige commentaren ...]]

Versie van 23 dec 2010 16:55

Periode: 
Vlak bij de Valkhofburcht stond vanouds de Nijmeegse parochiekerk. Toen in de tweede helft van de dertiende eeuw de stedelijke omwalling werd aangelegd, moest de parochiekerk daarvoor wijken. De graaf van Gelre en het stadsbestuur besloten een nieuwe kerk te bouwen: de Stevenskerk op de Hundisburg.

Op 7 september 1273 werd de nieuwe Stevenskerk plechtig ingewijd door bisschop Albertus Magnus, namens de aartsbisschop van Keulen. Nijmegen viel in de middeleeuwen namelijk onder het kerkelijk gezag van deze aartsbisschop. De oorspronkelijke Stevenskerk was een stuk kleiner dan de huidige. In verschillende fasen werd er bijgebouwd. Zo kwamen tussen circa 1420 en 1456 een nieuw koor met kooromgang en straalkapellen tot stand, onder leiding van de bekende Rijnlandse bouwmeester Gisbert Schairt van Bommel. Omstreeks 1560 had de kerk zijn huidige omvang bereikt. Op de plek van de oude kerk op het Valkhof werd in 1459 de Sint-Gertrudiskapel gebouwd. Die werd in 1579 afgebroken, maar er zijn nog steeds enkele muurresten zichtbaar.

Naast de parochiekerk kende het middeleeuwse Nijmegen een groot aantal kloosters. Het oudste was de Commanderie van Sint Jan, die sinds 1214 wordt vermeld. Dit was een combinatie van klooster en gasthuis voor de opvang van zieken en vreemdelingen. Een ander belangrijk klooster was dat van de paters dominicanen, ook wel het broerenklooster genoemd. Zij waren sinds 1293 gevestigd in de Broerstraat, waar ze tot omstreeks 1950 zijn gebleven. De dominicanen leidden een sober bestaan en voorzagen in hun levensonderhoud door bedelen, prediking en zielzorg. Pastoors waren niet blij met hun komst, omdat ze geduchte concurrenten waren. Dat gold overigens ook voor de Franciscanen, die zich in 1455 bij de stad vestigden. Ook de Moderne Devotie, een spirituele vernieuwingsbeweging binnen de katholieke kerk, kende in Nijmegen navolgers, onder meer aan de Molenstraat. Broeders van het Gemene Leven, zoals de aanhangers van de Moderne Devotie zich noemden, betrokken omstreeks 1470 een huis aan de Lage Markt. In 1475 verhuisden ze naar de Bottelstraat, waar ze een aantal aangrenzende huizen kochten. De broeders verdienden hun inkomen met de huisvesting van scholieren en het kopiëren en illustreren van boeken.

Nijmegen kende niet alleen mannenkloosters. In ieder geval vanaf 1228 was aan de Nonnenstraat een nonnenklooster gevestigd. Verder telde de stad enkele begijnenhuizen, waarvan het oudste aan de Begijnenstraat lag. In de begijnenhuizen woonden vrome vrouwen

samen, zonder dat ze een kloosterregel volgden. Onder druk van de kerkelijke en wereldlijke autoriteiten namen de meeste begijnenhuizen op den duur een kloosterregel aan, zoals ook het klooster op de Hessenberg.
Canonicoon11.gif
Opbouw en groei van het kerkelijk leven
vanaf 1273
Canonlogokaart.jpg
Canon op de kaart
Commanderie van St. Jan

11 fotocommanderie.jpg

Bron: Jan Kuys, in: De Canon van Nijmegen, Uitgeverij Vantilt (Nijmegen 2009)



KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden