header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Gemeentearchitect: verschil tussen versies

Uit Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
k
 
Regel 47: Regel 47:
  
 
===Bronnen===
 
===Bronnen===
*Gruppelaar, L., 'Lokaal bestuur en stedelijke overheid te Nijmegen, 1816-1851', Gemeentearchief Nijmegen, 1994.
+
*Gruppelaar, L., ''Lokaal bestuur en stedelijke overheid te Nijmegen, 1816-1851'', Gemeentearchief Nijmegen, 1994.
*Gruppelaar, L., 'Lokaal bestuur en gemeentelijke overheid te Nijmegen, 1851-1919', Gemeentearchief Nijmegen, 1994.
+
*Gruppelaar, L., ''Lokaal bestuur en gemeentelijke overheid te Nijmegen, 1851-1919'', Gemeentearchief Nijmegen, 1994.
  
 
===Verantwoording===
 
===Verantwoording===
 
{{Verantwoording bestuursgeschiedenis}}
 
{{Verantwoording bestuursgeschiedenis}}
 
<br style="clear:both;" />
 
== Commentaar ==
 
<comments hideForm="false"/>
 
of, lees [[Talk:{{PAGENAME}}|de overige commentaren ...]]
 
  
 
[[Categorie: Functionarissen]]
 
[[Categorie: Functionarissen]]

Huidige versie van 11 okt 2019 om 14:06

Taken stadsarchitect[bewerken]

De stadsarchitect is verantwoordelijk voor alle openbare gebouwen en bouwwerken van de stad, met inbegrip van de militaire objecten waarvoor het lokaal bestuur immers ook zorg draagt. Hij combineert in feite de functies van architect, ingenieur/technisch adviseur, hoofd van Dienst Bouw- en Woningtoezicht en 'projectleider'/aannemer. In laatst genoemde functie neemt hij bij bouw- en herstelwerkzaamheden werklieden in dienst en schiet in sommige gevallen hun lonen voor. Uiteraard declareert hij dan de uitbetaalde lonen bij het stadsbestuur. Hetzelfde geldt voor de door hem vooruitbetaalde materiaalkosten. Vaak komt in de stadsrekeningen een 'Mr Metzelaar' voor die als een soort onderaannemer voor de stad werkt. Deze onderaannemer heeft een min of meer te vergelijken positie als de hierna bij 'waterstaat' te behandelen opzichter der kribwerken.

Het werkgebied van de stadsarchitect is heel ruim: niet alleen gebouwen, maar ook de stadsmuren, kade, havens, 'waterleidingen', stadspompen enzovoort. Sommige werkzaamheden voert hij uit in overleg met anderen, bijvoorbeeld over de kademuren in samenspraak met deskundigen uit de militaire hoek, of over de pompen met de Nijmeegse meester pompen- en spuitenmaker. Een ander werkterrein ressorterend onder de stadsarchitect is het reinigen van goten en straten. Hij draagt zorg voor de betaling van de stadsstraatvegers die samen in 1816 f 874,40 verdienen, welk bedrag oploopt tot f 1135,80 in 1850.[1] Ook de stratenvegers zijn een vaste ploeg personen, zodat er feitelijk een dienst stratenreiniging is.

Stadswerkbaas[bewerken]

De stadsarchitect krijgt in de loop van de periode 1824-1850 een vaste assistent: de stadswerkbaas. Gezien de naam van de functie en zijn relatief hoge salaris, is het aannemelijk dat hij een leidinggevende functie heeft. Tot diep in de 19e eeuw worden de werklieden nog steeds per karwei aangetrokken en betaald. Het gaat dan meestal om de zelfde personen. Officieel is er alleen een ambtelijke top, maar in werkelijkheid bestaat er al een (niet-geformaliseerde) dienst openbare werken.

Ook op het gebied van Plantagiën en publieke wandelingen heeft de stadsarchitect taken. Hij houdt zich bijvoorbeeld bezig met de technische kant van het onderhouden van weilanden. Dan geeft hij leiding aan werklieden die zorgen voor de instandhouding van de omheiningen van de stedelijke weidegronden. Bij de stad dient hij declaraties in voor lonen en materiaalkosten.

Taken gemeente-architect[bewerken]

  • Hij diende in 1904 voorstellen in voor een rioleringsplan, maar deze werden voorlopig tegengehouden. Pas in 1906 werd een algemeen plan geaccepteerd. Organisatorisch valt de riolering onder gemeentewerken, een aparte dienst onder leiding van de gemeente-architect.
  • In 1893 stelt de gemeente-architect een rapport op waarin de mogelijkheid wordt onderzocht voor het oprichten van een gemeentelijk slachthuis. In 1898 wordt zijn plan voor de oprichting van dit slachthuis goedgekeurd.
  • Daarnaast houdt de gemeente-architect zich bezig met de algemene veiligheid van de stad. Hij stelt bouwvoorschriften op en grijpt in met het doel om direct gevaar voor de omgeving te voorkomen.

Voetnoten[bewerken]

  1. S.A.N., nummer 1541, Rekening 1816, p. 117, S.A.N., nummer 1591, Rekening 1850,ongenummerd, zie post uitgaven, nummer 49

Bronnen[bewerken]

  • Gruppelaar, L., Lokaal bestuur en stedelijke overheid te Nijmegen, 1816-1851, Gemeentearchief Nijmegen, 1994.
  • Gruppelaar, L., Lokaal bestuur en gemeentelijke overheid te Nijmegen, 1851-1919, Gemeentearchief Nijmegen, 1994.

Verantwoording[bewerken]

Bewerking van de resultaten van onderzoek, gedaan in de jaren 1994-1996, naar lokaal bestuur en gemeentelijke overheid in Nijmegen door Lisette Kuijper (Regionaal Archief Nijmegen, 2010)

KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden