header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Parochie St. Antonius Abt te Wijchen

Uit Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Versie door RAN35 (overleg | bijdragen) op 1 sep 2016 om 09:28 (Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Organisatie |Categorie1=18.1 Katholicisme |Identificatiecode=2603 |Soort entiteit=Organisatie |Andere naam1=Rooms-katholieke statie van Hernen en Leur (tot 1853)...')
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Ga naar: navigatie, zoeken
Algemene gegevens
Naam : Parochie St. Antonius Abt te Wijchen
Andere naam (namen):
  • Rooms-katholieke statie van Hernen en Leur (tot 1853)

Bestaansperiode: 1674 - 2013
Rechtsvorm:
Voorganger(s):

Opvolger(s):

Hoger orgaan:

Archief

Algemene context

In 1568 begon de Nederlandse opstand tegen koning Filips II van Spanje. De Staten van Gelderland sloten zich bij de opstand aan, verboden de roomse geloofsuitoefening en voerden de reformatie door. Hierdoor kwam bijna ieder dorp in het gebied tussen Maas en Waal en het Rijk van Nijmegen zonder pastoor te zitten. Het bisdom Roermond, waartoe dit gebied behoorde, kon hierdoor nauwelijks zijn gezag laten gelden over de katholieken in dit gebied. De katholieke zielzorg kwam er grotendeels in handen van reguliere priesters (jezuïeten, franciscanen, kapucijnen, karmelieten en norbertijnen) die, bij ontstentenis van parochies, staties oprichtten. De zielzorgers in de regio mochten formeel hun werk niet uitoefenen. Doorgaans werd echter, als zij werden betrapt, volstaan met het opleggen van een forse boete. Geweld werd zelden gebruikt en de illegale zielzorgers liepen geen levensgevaar. Na de Franse bezetting van 1672-1674, toen veel kerken tijdelijk weer in katholieke handen vielen, werden de verhoudingen wat soepeler. Nadat in 1730 de Staten van Gelderland een plakkaat tegen reguliere geestelijken had uitgevaardigd, werden de meeste staties overgenomen door seculiere priesters, al wisten sommige reguliere zielzorgers zich als pastoor te handhaven. Na opheffing van het bisdom Roermond in 1801, behoorden het Land van Maas en Waal en het Rijk van Nijmegen tot het apostolisch vicariaat Grave-Nijmegen, vanaf 1851 tot het apostolisch vicariaat ’s-Hertogenbosch en vanaf 1853, na herstel van de bisschoppelijke hiërarchie, tot het bisdom ’s-Hertogenbosch. De staties werden in 1853 omgezet in parochies, al werden ze voor die tijd al als zodanig aangeduid.

Geschiedenis

In 1609 werd de pastoor van Wijchen verjaagd en kwam de kerk in protestantse handen. Vanaf 1675 bevond zich in Wijchen een statie die, ondanks het plakkaat dat in 1730 tegen reguliere geestelijken werd afgekondigd, bijna onafgebroken werd bediend door franciscanen. In 1853 werd de statie in een parochie omgezet.

Taken en activiteiten

De voornaamste taken waren de zielzorg en de toediening van de sacramenten, zoals doop en huwelijk.

Locatie

Wamelj:

Bronnen

  • Buys, J.A. en P. Remijn jr.; Rond een tachtigjarige kerk: Kerk van St. Hubertus Ooij en Persingen; Ooij en Persingen, 1985
  • Driessen, H.L.; De Retroacta van den Burgerlijken Stand in Gelderland; Utrecht, 1933
  • Heiningen, H. van; De historie van het Land van Maas en Waal; Zaltbommel, 1965
  • Jong, O.J. de, A.G. Weiler, L.J. Rogier e.a.; Geschiedenis van de kerk in Nederland; Utrecht, 1962
  • Schutjes, L.H.C.; Geschiedenis van het Bisdom 's-Hertogenbosch : vijfde deel; St. Michielgestel, 1876
  • Visser, C. en J. van den Burg (red.); Religie in Maas en Waal; Beneden-Leeuwen, z.j.

Verantwoording

Inleiding van de toegang op het archief door Rob Meijer en Andreas Caspers. (2016)



KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden