header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Parochie St. Barbara te Dreumel

Uit Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Versie door RAN35 (overleg | bijdragen) op 1 sep 2016 om 08:17
Ga naar: navigatie, zoeken
Algemene gegevens
Naam : Parochie St. Barbara te Dreumel
Andere naam (namen):
  • Rooms-katholieke statie van Dreumel (tot 1853)

Bestaansperiode: 1650 - 2013
Rechtsvorm: Onderdeel van Nederlandse R.K. Kerkprovincie
Voorganger(s):

Opvolger(s):

Hoger orgaan:

Archief
Het archief van deze organisatie is in beheer bij het Regionaal Archief Nijmegen. De toegang met de beschrijving van de stukken is bereikbaar via deze link:
Icoon archief.png
Naar beschrijving archief

Algemene context

In 1568 begon de Nederlandse opstand tegen koning Filips II van Spanje. De Staten van Gelderland sloten zich bij de opstand aan, verboden de roomse geloofsuitoefening en voerden de reformatie door. Hierdoor kwam bijna ieder dorp in het gebied tussen Maas en Waal en het Rijk van Nijmegen zonder pastoor te zitten. Het bisdom Roermond, waartoe dit gebied behoorde, kon hierdoor nauwelijks zijn gezag laten gelden over de katholieken in dit gebied. De katholieke zielzorg kwam er grotendeels in handen van reguliere priesters (jezuïeten, franciscanen, kapucijnen, karmelieten en norbertijnen) die, bij ontstentenis van parochies, staties oprichtten. De zielzorgers in de regio mochten formeel hun werk niet uitoefenen. Doorgaans werd echter, als zij werden betrapt, volstaan met het opleggen van een forse boete. Geweld werd zelden gebruikt en de illegale zielzorgers liepen geen levensgevaar. Na de Franse bezetting van 1672-1674, toen veel kerken tijdelijk weer in katholieke handen vielen, werden de verhoudingen wat soepeler. Nadat in 1730 de Staten van Gelderland een plakkaat tegen reguliere geestelijken had uitgevaardigd, werden de meeste staties overgenomen door seculiere priesters, al wisten sommige reguliere zielzorgers zich als pastoor te handhaven. Na opheffing van het bisdom Roermond in 1801, behoorden het Land van Maas en Waal en het Rijk van Nijmegen tot het apostolisch vicariaat Grave-Nijmegen, vanaf 1851 tot het apostolisch vicariaat ’s-Hertogenbosch en vanaf 1853, na herstel van de bisschoppelijke hiërarchie, tot het bisdom ’s-Hertogenbosch. De staties werden in 1853 omgezet in parochies, al werden ze voor die tijd al als zodanig aangeduid.

Geschiedenis

In 1609 werd de parochiekerk van Dreumel, dan al geruime tijd zonder priester, aan de katholieke eredienst onttrokken. De katholieken van het dorp gingen te kerke aan de overkant van de Maas of te Wamel, waar zich vanaf ca. 1635 een schuilkerk bevond. Ca. 1700 kreeg Dreumel een eigen schuurkerk, vanaf 1706 bediend door een reguliere geestelijke en daarna vanaf 1727 door seculiere priesters. In 1819 werd de schuurkerk uit dienst genomen en een nieuwe kerk in gebruik genomen. De statie werd in 1853 in een parochie omgezet, die bestaan heeft tot 2012. In dat jaar fuseerde de parochie met zeven naburige parochies tot de parochie Sint-Christoffel.

Taken en activiteiten

De voornaamste taken waren de zielzorg en de toediening van de sacramenten, zoals doop en huwelijk.

Organisatie

Vanaf 1706 stond de statie onder leiding van een eigen pastoor.

Locatie

Dreumel:

Bronnen

  • Buys, J.A. en P. Remijn jr.; Rond een tachtigjarige kerk: Kerk van St. Hubertus Ooij en Persingen; Ooij en Persingen, 1985
  • Driessen, H.L.; De Retroacta van den Burgerlijken Stand in Gelderland; Utrecht, 1933
  • Heiningen, H. van; De historie van het Land van Maas en Waal; Zaltbommel, 1965
  • Jong, O.J. de, A.G. Weiler, L.J. Rogier e.a.; Geschiedenis van de kerk in Nederland; Utrecht, 1962
  • Schutjes, L.H.C.; Geschiedenis van het Bisdom 's-Hertogenbosch : vijfde deel; St. Michielgestel, 1876
  • Visser, C. en J. van den Burg (red.); Religie in Maas en Waal; Beneden-Leeuwen, z.j.

Verantwoording

Inleiding van de toegang op het archief door Rob Meijer en Andreas Caspers. (2015)



KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden