header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Parochie St. Hubertus te Ooij: verschil tussen versies

Uit Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
(Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Organisatie |Categorie1=18.1 Katholicisme |Identificatiecode=2599 |Soort entiteit=Organisatie |Andere naam1= |Beginjaar=1915 |Eindjaar=2008 |Context=Na het herste...')
 
Regel 3: Regel 3:
 
|Identificatiecode=2599
 
|Identificatiecode=2599
 
|Soort entiteit=Organisatie
 
|Soort entiteit=Organisatie
|Andere naam1=
+
|Andere naam1=Rooms-katholieke statie van Ooij en Persingen (tot 1853)
|Beginjaar=1915
+
|Beginjaar=1803
|Eindjaar=2008
+
|Eindjaar=2013
|Context=Na het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853 begon de Rooms-Katholieke Kerk een offensief om de maatschappelijke achterstand van katholieken ongedaan te maken. Geestelijken stimuleerden het onderhouden van devotionele gebruiken. Een devotie die een hoge vlucht nam was die van het Heilig Hart van Jezus. De grondlegster hiervan was Margaretha Maria Alacoque, die tussen 1673 en 1675 visioenen kreeg in het Franse Paray-le-Monial. In 1856 werd de devotie door de kerk officieel ingesteld. In 1876 begon men in Parijs met de bouw van een kerk tot het Heilig Hart, de Sacré Coeur, kort daarna volgde de Nationale Basiliek van het H. Hart in Brussel. Ook in Nederland werden plannen gesmeed om een H. Hartbasiliek (met een bedevaartpark), te bouwen. Op initiatief van kapelaan Arnold Suys uit Waalwijk werd, op 28 februari 1911, de Heilig Land Stichting opgericht.
+
|Context=In 1568 begon de Nederlandse opstand tegen koning Filips II van Spanje. De Staten van Gelderland sloten zich bij de opstand aan, verboden de roomse geloofsuitoefening en voerden de reformatie door. Hierdoor kwam bijna ieder dorp in het gebied tussen Maas en Waal en het Rijk van Nijmegen zonder pastoor te zitten. Het bisdom Roermond, waartoe dit gebied behoorde, kon hierdoor nauwelijks zijn gezag laten gelden over de katholieken in dit gebied. De katholieke zielzorg kwam er grotendeels in handen van reguliere priesters (jezuïeten, franciscanen, kapucijnen, karmelieten en norbertijnen) die, bij ontstentenis van parochies, staties oprichtten.
|Geschiedenis=Op 6 januari 1915 werden de Cenakelkerk en de begraafplaats – beide gesitueerd op het terrein van de Heilig Land Stichting –  in gebruik genomen. Deze datum is tevens de oprichtingsdatum van de parochie De Meerwijk (met de initiatiefnemer van de Heilig Land Stichting, Arnold Suys, als pastoor). Op 15 november 1919 richtte Suys de Stichting Sapientiae (Zetel der Wijsheid) op, die in 1920 een jongensschool, in 1923 een meisjesschool, en in 1924 een patronaatshuis liet bouwen. Op 31 december 1941 overleed Arnold Suys. Kees van Beek (1899-1987) volgde hem in 1942 op. Op 1 januari 1975 werd Kees van Beek als pastoor van de Meerwijkparochie opgevolgd door Toon Rabou (1923-2016). Per die datum kwamen ook de Cenakelkerk en de bijbehorende terreinen in bezit van de Meerwijkparochie. In 2008 volgde Roland Kerssemakers Rabou op. In dat jaar fuseerde de Meerwijkparochie met de parochie van Berg en Dal. De nieuwe parochie heette De Verrijzenis.
+
De zielzorgers in de regio mochten formeel hun werk niet uitoefenen. Doorgaans werd echter, als zij werden betrapt, volstaan met het opleggen van een forse boete. Geweld werd zelden gebruikt en de illegale zielzorgers liepen geen levensgevaar. Na de Franse bezetting van 1672-1674, toen veel kerken tijdelijk weer in katholieke handen vielen, werden de verhoudingen wat soepeler. Nadat in 1730 de Staten van Gelderland een plakkaat tegen reguliere geestelijken had uitgevaardigd, werden de meeste staties overgenomen door seculiere priesters, al wisten sommige reguliere zielzorgers zich als pastoor te handhaven.
|Taken=De zielzorg was in handen van de pastoor. Het kerkbestuur hield zich bezig met het financieel beheer en het beheer van de bezittingen van de parochie.
+
Na opheffing van het bisdom Roermond in 1801, behoorden het Land van Maas en Waal en het Rijk van Nijmegen tot het apostolisch vicariaat Grave-Nijmegen, vanaf 1851 tot het apostolisch vicariaat ’s-Hertogenbosch en vanaf 1853, na herstel van de bisschoppelijke hiërarchie, tot het bisdom ’s-Hertogenbosch. De staties werden in 1853 omgezet in parochies, al werden ze voor die tijd al als zodanig aangeduid.
 +
|Geschiedenis=De kerk van Ooij en de kapel van Persingen waren al voor 1602 niet meer in katholieke handen. De katholieken van beide dorpen werden bediend door de pastoors van Zyfflich en de dominicanen van Nijmegen. In 1803 werd er voor hen een bedehuis ingericht in het kasteel van Ooij. In 1835 verrees er in Ooij een kerkje aan de Waaldijk. De statie werd in 1853 in een parochie omgezet, die heeft bestaan tot 2013. In dat jaar fuseerde zij met vier aangrenzende parochies tot de parochie Marie ten Hemelopneming.
 +
|Taken=De voornaamste taken waren de zielzorg en de toediening van de sacramenten, zoals doop en huwelijk.
 
|Organisatie=De pastoor stond aan het hoofd van de parochie. Hij was voorzitter van het kerkbestuur.
 
|Organisatie=De pastoor stond aan het hoofd van de parochie. Hij was voorzitter van het kerkbestuur.
 
|Rechtsvorm=Onderdeel van Nederlandse R.K. Kerkprovincie
 
|Rechtsvorm=Onderdeel van Nederlandse R.K. Kerkprovincie
 +
|Opvolger1=Parochie Maria ten Hemelopneming
 
|Archiefnummer=1495
 
|Archiefnummer=1495
|Archieflink=
+
|Naamtoegang=Rob Meijer
|Naamtoegang=Kees van Dooren, Robert Spanings, Ruerd de Vries
 
 
|Jaartoegang=2016
 
|Jaartoegang=2016
|Locatie={{Locatieformulier|1915-|Monseigneur Suysplein 1|Heilig Landstichting}}{{Locatieformulier|1915-|Pastoor Rabouplein 1|Heilig Landstichting}}
+
|Locatie={{Locatieformulier|Ooij}}
|Bronnen={{Bronnen|Barendsen, J., e.a., Van Heilig Woud tot Heilig Land. De geschiedenis van de Heilig Land Stichting en omgeving, Utrecht 2000;}}{{Bronnen|Beke, J. e.a., De kerk van de Heilig Land Stichting. De Cenakelkerk 1911-2011, Heilig Land Stichting 2010;}}{{Bronnen|Goes van Naters,, M. van der, Met en tegen de tijd. Een tocht door de twintigste eeuw, Amsterdam 1980;}}{{Bronnen|Willemsen, J., Het Heilige Land van Piet Gerrits. Kerkelijk kunstenaar in Palestina en Nederland, Nijmegen 2014.}}
+
|Bronnen={{Bronnen|Buys, J.A. en P. Remijn jr.; Rond een tachtigjarige kerk: Kerk van St. Hubertus Ooij en Persingen; Ooij en Persingen, 1985}}{{Bronnen|Driessen, H.L.; De Retroacta van den Burgerlijken Stand in Gelderland; Utrecht, 1933}}{{Bronnen|Heiningen, H. van; De historie van het Land van Maas en Waal; Zaltbommel, 1965}}{{Bronnen|Jong, O.J. de, A.G. Weiler, L.J. Rogier e.a.; Geschiedenis van de kerk in Nederland; Utrecht, 1962}}{{Bronnen|Schutjes, L.H.C.; Geschiedenis van het Bisdom 's-Hertogenbosch : vijfde deel; St. Michielgestel, 1876}}{{Bronnen|Visser, C. en J. van den Burg (red.); Religie in Maas en Waal; Beneden-Leeuwen, z.j.}}
 
}}
 
}}

Versie van 1 sep 2016 om 08:04

Algemene gegevens
Naam : Parochie St. Hubertus te Ooij
Andere naam (namen):
  • Rooms-katholieke statie van Ooij en Persingen (tot 1853)

Bestaansperiode: 1803 - 2013
Rechtsvorm: Onderdeel van Nederlandse R.K. Kerkprovincie
Voorganger(s):

Opvolger(s):

Hoger orgaan:

Archief

Algemene context

In 1568 begon de Nederlandse opstand tegen koning Filips II van Spanje. De Staten van Gelderland sloten zich bij de opstand aan, verboden de roomse geloofsuitoefening en voerden de reformatie door. Hierdoor kwam bijna ieder dorp in het gebied tussen Maas en Waal en het Rijk van Nijmegen zonder pastoor te zitten. Het bisdom Roermond, waartoe dit gebied behoorde, kon hierdoor nauwelijks zijn gezag laten gelden over de katholieken in dit gebied. De katholieke zielzorg kwam er grotendeels in handen van reguliere priesters (jezuïeten, franciscanen, kapucijnen, karmelieten en norbertijnen) die, bij ontstentenis van parochies, staties oprichtten. De zielzorgers in de regio mochten formeel hun werk niet uitoefenen. Doorgaans werd echter, als zij werden betrapt, volstaan met het opleggen van een forse boete. Geweld werd zelden gebruikt en de illegale zielzorgers liepen geen levensgevaar. Na de Franse bezetting van 1672-1674, toen veel kerken tijdelijk weer in katholieke handen vielen, werden de verhoudingen wat soepeler. Nadat in 1730 de Staten van Gelderland een plakkaat tegen reguliere geestelijken had uitgevaardigd, werden de meeste staties overgenomen door seculiere priesters, al wisten sommige reguliere zielzorgers zich als pastoor te handhaven. Na opheffing van het bisdom Roermond in 1801, behoorden het Land van Maas en Waal en het Rijk van Nijmegen tot het apostolisch vicariaat Grave-Nijmegen, vanaf 1851 tot het apostolisch vicariaat ’s-Hertogenbosch en vanaf 1853, na herstel van de bisschoppelijke hiërarchie, tot het bisdom ’s-Hertogenbosch. De staties werden in 1853 omgezet in parochies, al werden ze voor die tijd al als zodanig aangeduid.

Geschiedenis

De kerk van Ooij en de kapel van Persingen waren al voor 1602 niet meer in katholieke handen. De katholieken van beide dorpen werden bediend door de pastoors van Zyfflich en de dominicanen van Nijmegen. In 1803 werd er voor hen een bedehuis ingericht in het kasteel van Ooij. In 1835 verrees er in Ooij een kerkje aan de Waaldijk. De statie werd in 1853 in een parochie omgezet, die heeft bestaan tot 2013. In dat jaar fuseerde zij met vier aangrenzende parochies tot de parochie Marie ten Hemelopneming.

Taken en activiteiten

De voornaamste taken waren de zielzorg en de toediening van de sacramenten, zoals doop en huwelijk.

Organisatie

De pastoor stond aan het hoofd van de parochie. Hij was voorzitter van het kerkbestuur.

Locatie

Ooij:

Bronnen

  • Buys, J.A. en P. Remijn jr.; Rond een tachtigjarige kerk: Kerk van St. Hubertus Ooij en Persingen; Ooij en Persingen, 1985
  • Driessen, H.L.; De Retroacta van den Burgerlijken Stand in Gelderland; Utrecht, 1933
  • Heiningen, H. van; De historie van het Land van Maas en Waal; Zaltbommel, 1965
  • Jong, O.J. de, A.G. Weiler, L.J. Rogier e.a.; Geschiedenis van de kerk in Nederland; Utrecht, 1962
  • Schutjes, L.H.C.; Geschiedenis van het Bisdom 's-Hertogenbosch : vijfde deel; St. Michielgestel, 1876
  • Visser, C. en J. van den Burg (red.); Religie in Maas en Waal; Beneden-Leeuwen, z.j.

Verantwoording

Inleiding van de toegang op het archief door Rob Meijer. (2016)



KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden