header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Parochie St. Victor te Batenburg: verschil tussen versies

Uit Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Ga naar: navigatie, zoeken
Regel 16: Regel 16:
 
|Jaartoegang=2016
 
|Jaartoegang=2016
 
|Locatie=Batenburg
 
|Locatie=Batenburg
|Bronnen={{Bronnen|Inventaris DTB-boeken en Registers, werkgroep Maas en Waalse Geslachten; Documentatiecentrum Tweestromenland; Wijchen, 1996}}{{Bronnen|Driessen, H.L.; De Retroacta van den Burgerlijken Stand in Gelderland; Utrecht, 1933}}{{Bronnen|Heiningen, H. van; De historie van het Land van Maas en Waal; Zaltbommel, 1965}}{{Bronnen|Jong, O.J. de, A.G. Weiler, L.J. Rogier e.a.; Geschiedenis van de kerk in Nederland; Utrecht, 1962}}{{Bronnen|Schutjes, L.H.C.; Geschiedenis van het Bisdom 's-Hertogenbosch : vijfde deel; St. Michielgestel, 1876}}{{Bronnen|Visser, C. en J. van den Burg (red.); Religie in Maas en Waal; Beneden-Leeuwen, z.j.}}
+
|Bronnen={{Bronnen|Inventaris DTB-boeken en Registers, werkgroep Maas en Waalse Geslachten; Documentatiecentrum Tweestromenland; Wijchen, 1996}}{{Bronnen|Driessen, H.L.; De Retroacta van den Burgerlijken Stand in Gelderland; Utrecht, 1933}}{{Bronnen|Heiningen, H. van; De historie van het Land van Maas en Waal; Zaltbommel, 1965}}{{Bronnen|Jong, O.J. de, A.G. Weiler, L.J. Rogier e.a.; Geschiedenis van de kerk in Nederland; Utrecht, 1962}}{{Bronnen|Rogier, L.J.; Geschiedenis van het katholicisme in Noord-Nederland in de 16e en 17e eeuw; Amsterdam, 1946}}{{Bronnen|Schutjes, L.H.C.; Geschiedenis van het Bisdom 's-Hertogenbosch : derde deel; St. Michielgestel, 1872}}{{Bronnen|Visser, C. en J. van den Burg (red.); Religie in Maas en Waal; Beneden-Leeuwen, z.j.}}
 
}}
 
}}
 
BatenburgBatenburg
 
BatenburgBatenburg

Versie van 1 sep 2016 om 10:34

Algemene gegevens
Naam : Parochie St. Victor te Batenburg
Andere naam (namen):

Bestaansperiode: 1693 - 1853
Rechtsvorm:
Voorganger(s):

Opvolger(s):

Hoger orgaan:

Archief
Het archief van deze organisatie is in beheer bij het Regionaal Archief Nijmegen. De toegang met de beschrijving van de stukken is bereikbaar via deze link:
Icoon archief.png
Naar beschrijving archief

Algemene context

In 1568 begon de Nederlandse opstand tegen koning Filips II van Spanje. De Staten van Gelderland sloten zich bij de opstand aan, verboden de roomse geloofsuitoefening en voerden de reformatie door. Hierdoor kwam bijna ieder dorp in het gebied tussen Maas en Waal en het Rijk van Nijmegen zonder pastoor te zitten. Het bisdom Roermond, waartoe dit gebied behoorde, kon hierdoor nauwelijks zijn gezag laten gelden over de katholieken in dit gebied. De katholieke zielzorg kwam er grotendeels in handen van reguliere priesters (jezuïeten, franciscanen, kapucijnen, karmelieten en norbertijnen) die, bij ontstentenis van parochies, staties oprichtten. De zielzorgers in de regio mochten formeel hun werk niet uitoefenen. Doorgaans werd echter, als zij werden betrapt, volstaan met het opleggen van een forse boete. Geweld werd zelden gebruikt en de illegale zielzorgers liepen geen levensgevaar. Na de Franse bezetting van 1672-1674, toen veel kerken tijdelijk weer in katholieke handen vielen, werden de verhoudingen wat soepeler. Nadat in 1730 de Staten van Gelderland een plakkaat tegen reguliere geestelijken had uitgevaardigd, werden de meeste staties overgenomen door seculiere priesters, al wisten sommige reguliere zielzorgers zich als pastoor te handhaven. Na opheffing van het bisdom Roermond in 1801, behoorden het Land van Maas en Waal en het Rijk van Nijmegen tot het apostolisch vicariaat Grave-Nijmegen, vanaf 1851 tot het apostolisch vicariaat ’s-Hertogenbosch en vanaf 1853, na herstel van de bisschoppelijke hiërarchie, tot het bisdom ’s-Hertogenbosch. De staties werden in 1853 omgezet in parochies, al werden ze voor die tijd al als zodanig aangeduid.

Geschiedenis

In Batenburg, de enige plaats in de omgeving van Nijmegen waar in 1566 een beeldenstorm plaatsvond, was de uitoefening van de katholieke godsdienst al voor 1600 ten strengste verboden door de protestantse kasteelheer. De katholieken van het stadje bezochten de kerk van Demen, aan de overkant van de Maas, en vanaf 1674 ook de schuilkerk van Hernen. Pas in 1796 kreeg Batenburg een katholiek bedehuis. In 1853 werd de statie omgezet in een parochie.

Taken en activiteiten

De voornaamste taken waren de zielzorg en de toediening van de sacramenten, zoals doop en huwelijk.

Locatie

Batenburg

Bronnen

  • Inventaris DTB-boeken en Registers, werkgroep Maas en Waalse Geslachten; Documentatiecentrum Tweestromenland; Wijchen, 1996
  • Driessen, H.L.; De Retroacta van den Burgerlijken Stand in Gelderland; Utrecht, 1933
  • Heiningen, H. van; De historie van het Land van Maas en Waal; Zaltbommel, 1965
  • Jong, O.J. de, A.G. Weiler, L.J. Rogier e.a.; Geschiedenis van de kerk in Nederland; Utrecht, 1962
  • Rogier, L.J.; Geschiedenis van het katholicisme in Noord-Nederland in de 16e en 17e eeuw; Amsterdam, 1946
  • Schutjes, L.H.C.; Geschiedenis van het Bisdom 's-Hertogenbosch : derde deel; St. Michielgestel, 1872
  • Visser, C. en J. van den Burg (red.); Religie in Maas en Waal; Beneden-Leeuwen, z.j.

Verantwoording

Inleiding van de toegang op het archief door Rob Meijer en Andreas Caspers. (2016)



BatenburgBatenburg

KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden