header wiki – Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Tiemstra, Gatse

Uit Huis van de Nijmeegse geschiedenis

Versie door RAN114 (overleg | bijdragen) op 19 jul 2017 om 09:35
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Ga naar: navigatie, zoeken
Algemene gegevens persoon
Volledige naam : Tiemstra, Gatse Jacobus
Geboortejaar: 1923
Overlijdensjaar: 2010
Beroep : Aannemer, verzetsstrijder


Gatse Jacobus Tiemstra werd op 14 mei 1923 geboren als zoon van Jan Sjoerd Tiemstra en Margje Burggraaf. Hij was de kleinzoon van de ‘oude’ Gatse Tiemstra, timmerman en ondernemer, geboren op 10 augustus 1865 in Franeker. In 1903 nam Gatse junior het bedrijf van zijn werkgever M. Wijers over. Op 31 januari 1919 kreeg het bedrijf bij notariële acte de naam G. Tiemstra & Zn.; de naam veranderde op 4 juni 1923 in NV Aannemersbedrijf, voorheen G. Tiemstra en Zn. In 1930 trok Gatse senior zich terug en het aannemersbedrijf werd voortgezet door zijn zoons Jan Sjoerd en Cornelis. Tijdens de oorlog weigerden zij voor de Duitsers te werken.

Vanaf 1935 bezocht de jonge Gatse de gemeentelijke HBS-B aan de Kronenburgersingel, maar over zijn verdere opleiding is tot op heden niets bekend.

Tijdens de bezetting weigerde hij zijn eenjarige stage bij de Arbeidsdienst te vervullen en dook onder op verschillende adressen. De veiligste plaats was op de zolder van zijn ouderlijk huis aan de Balistraat 17, omdat de benedenverdieping door de Duitsers was gevorderd. Dat zou de laatste plaats zijn waar ze hem zouden komen zoeken. Daar was hij getuige van het begin van Operatie Market Garden. Zijn ouders waren bevriend met de familie van de legendarische kapitein Arie Bestebreurtje en zij vroegen hem zich bij Bestebreurtje op zijn kwartieradres aan de Groesbeekseweg te melden. Samen met zijn vriend Hans Schoon sloot hij zich aan bij de 82nd US Airborne Division als tolk en gids. Zij ondervroegen onder andere verdachte Nederlanders. Tijdens een actie bij Driel in oktober 1944 liepen Gatse en zijn vriend Schoon in een hinderlaag; Gatse werd krijgsgevangen gemaakt, zijn vriend sneuvelde.

Tiemstra slaagde erin tot het einde van zijn gevangenschap zijn feitelijke status als Nederlands non-combattant te verbergen, anders zou hij zo goed als zeker als ‘terrorist’ ter dood zijn gebracht. Hij keerde terug naar Nijmegen waar een Nederlandse officier, die zakelijke betrekkingen met zijn familie had, hem afbracht van zijn voornemen om in Nederlands-Indië tegen de Japanners te gaan vechten. Hij moest ‘als de donder’ zijn opleiding afmaken en zijn vader in het bedrijf helpen, omdat Nederland in puin lag. Het tijdstip waarop Gatse junior in het bedrijf trad is niet bekend en hij nam het waarschijnlijk in 1955 over. Ondertussen trouwde Gatse Tiemstra met Hannie Gorter op 14 januari 1959 in Kortenhoef.

Het bedrijf heeft na de oorlog in en buiten Nijmegen talloze projecten uitgevoerd. Veel gebouwen uit de tijd van de wederopbouw behoren daarbij. Een selectie uit Nijmegen: restauratie van de Doopsgezinde kerk, de Hema, Belastingkantoor, Arbeidsbureau, Metterswane, nieuwbouw Stadhuis, kantoor en fabriek van Friden Holland NV, het Nijmeegs Lyceum, Blindeninstituut St. Henricus, gebouwen van het Radboudziekenhuis, Bevrijdingsmuseum, verbouwing Arsenaal tot Gemeentearchief, Stadsschouwburg, Estelgebouw, Brandweerkazerne en de nieuwe spoorbrug.

In 1983 werd Gatse Tiemstra benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Tiemstra was ook betrokken bij de oprichting van het Bevrijdingsmuseum in Groesbeek. In 1988 verliet hij Nijmegen en ging hij met zijn vrouw in Zwitserland wonen. Hij had ook een villa in Sneek.

Op 9 juni 1978 schonk Tiemstra een fraaie lantaarnpaal in antieke stijl aan de stad Nijmegen ter gelegenheid van het feit dat zijn grootvader Gatse Tiemstra senior in 1903 door overname van de firma van zijn werkgever M. Wijers de basis legde voor het bedrijf. Deze lantaarn is op de Grote Markt te bewonderen en brengt bij oudere Nijmegenaren zijn voorganger in herinnering die de vooroorlogse Grote Markt sierde. Gatse Tiemstra overleed op 14 februari 2010 in Sneek.

Bronnen[bewerken]

  • F. Lardenoye, ‘Ik ben een ultieme geluksvogel’. Latere bouwmeester Tiemstra raakte krijgsgevangen bij Market Garden, in: Checkpoint, no. 7, september 2009, 20-22.
  • J. Mastenbroek, Op de toekomst gebouwd. Uitgegeven ter gelegenheid van het 65-jarig bestaan van de n.v. Aannemersbedrijf, voorheen G. Tiemstra & Zn. te Nijmegen, Nijmegen 1968.
  • Diverse krantenartikelen uit ‘De Gelderlander’, Regionaal Archief Nijmegen.

Verantwoording[bewerken]

Bewerking wetenschappelijke correspondentie door Han Maenen (Regionaal Archief Nijmegen, 2010)


KENNISBANK
Verder graven in de historie van stad en omgeving
FACEBOOK
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws van het Huis
EDUCATIE
Projecten en maatwerk voor het onderwijs
VERHALEN
Verteld verleden